Taberî'ye göre Allah'ın 'ben sizin bilmediğinizi bilirim' sözü, meleklerin bilmediği ama Allah'ın bildiği hususa işaret eder; bu husus İblis'in içinde gizlediği isyan ve büyüklenmedir, yahut Âdem soyundan gelecek olan itaat ehli peygamberler, salihler ve cennet ehlidir. Taberî çeşitli rivayetleri aktardıktan sonra İbn Abbas'ın görüşünü tercihe şayan bulur; buna göre gizlenen şey İblis'in içinde sakladığı isyan halidir.

وأولى هذه الأقوال بتأويل الآية ما قاله ابن عباس، وهو أن معنى قوله: والذي كانوا يكتمونه ما كان منطويا عليه إبليس من ال

Zemahşerî 'fasl-ı hitâb' ifadesini birkaç farklı ihtimalle açıklar: birincisi hakla batılı, doğruyu yanlıştan ayıran konuşma yani davalarda, hükümlerde ve mülk tedbirlerinde söylenen isabetli söz; bu bağlamda Hz. Ali'den nakledilen 'beyyine davacıya, yemin davalıya aittir' sözü örnek verilir. İkinci ihtimal olarak bazılarının bunu Hz. Davud'un konuşmalarında Allah'ı zikirle başlayıp asıl maksada geçerken kullandığı 'emmâ ba'd' sözü olarak yorumladığını aktarır. Üçüncü olarak da 'hitâb' kelimesinin ne eksik ne fazla, veciz ve dengeli konuşma anlamına gelebileceğini, bunun da Hz. Peygamber'in sözlerini niteleyen 'fasl, ne boş ne gereksiz uzatma' ifadesiyle örneklendiğini belirtir.

وأردت بفصل الخطاب : الفاصل من الخطاب الذي يفصل بين الصحيح والفاسد ، والحق والباطل ، والصواب والخطأ ، وهو كلامه في القضايا والحكومات ، وتدابير الملك والمشورات . وعن علي بن أبي طالب رضي الله عنه . وهو قوله : البينة على المدعي واليمين على المدعى عليه

Bu müfessire göre insan, akıl-hikmet sahibi meleklerden ve şehvet sahibi hayvanlardan farklı olarak hem nefis-şehvet hem akıl-hikmet taşıyan dördüncü bir varlık türüdür; yaratılış amacı cehalet ve isyan değil, ilim, hikmet ve itaatin ortaya çıkmasıdır. Ayrıca meleklerin sorusu ve Allah'ın cevabı bağlamında, meleklerin bu itirazının bir tür günah sayılıp sayılamayacağı, Mu'tezile'nin adalet mezhebine uygun yorumu ve şerlerin bu alt dünyanın hayırlarının bir gereği olduğu tartışılmaktadır.

والمقصود من تخليق الإنسان ليس هو الجهل والتقليد والتكبر والتمرد فإن كل ذلك صفات البهائم والسباع بل المقصود من تخليقه ظهور العلم والحكمة والطاعة

Bu metinde Kurtubî, ayetteki 'nüsebbihu' ve 'nukaddisu' ifadelerinin anlamını dilbilimsel açıdan inceler; tesbihin Allah'ı her türlü noksanlıktan tenzih etmek, takdisin ise O'nu yüceltmek ve temizlemek anlamına geldiğini belirtir. Ayrıca meleklerin bu sözünü söylerken İblis'in kalbindeki kibri ve nifakı bilmediklerini, Allah'ın 'inni a'lemu ma la ta'lemun' buyruğuyla bu bilinmeyen hususa işaret ettiğini aktarır. Kelime tahlillerinde 'halife', 'melek', 'sefk' gibi kelimelerin etimolojisi de detaylandırılır.

وروى طلحة بن عبيد الله قال : سألت رسول الله صلى الله عليه وسلم عن تفسير سبحان الله فقال : ( هو تنزيه الله عز وجل عن كل سوء

İbn Kesîr'e göre ayetteki 'halîfe' sadece Âdem'i değil, birbirinin ardından gelen nesilleri, kuşakları ifade eder; bunu Zemahşerî ve Zeyd b. Ali'den nakleder. Meleklerin sorusu Allah'a itiraz veya Âdemoğullarına kıskançlık değil, bu yaratılışın hikmetini öğrenmek amacıyla sorulmuş bir istifsar sorusudur. Allah'ın cevabı ise bu türde peygamberler, sıddîklar, şehidler, salihler gibi üstün insanların bulunacağını, meleklerin bilmediği bir maslahatın varlığını bildirir.

وليس المراد ههنا بالخليفة آدم عليه السلام فقط كما يقوله طائفة من المفسرين وعزاه القرطبي إلى ابن عباس وابن مسعود وجميع أهل التأويل وفي ذلك نظر بل الخلاف في ذلك كثير حكاه الرازي في تفسيره وغيره والظاهر أنه لم يرد آدم عينا إذ لو كان ذلك لما حسن قوله الملائكة

Beydâvî, ayetteki 'halife' ifadesinin öncelikle Âdem'i kastettiğini, çünkü onun Allah'ın yeryüzündeki halifesi olduğunu belirtir; aynı zamanda yeryüzünü imar etmek, insanları yönetmek ve nefisleri kemale erdirmekle görevlendirilen her peygamber için de bu ismin geçerli olduğunu ifade eder. Ayrıca meleklerin 'yeryüzünde fesat çıkaracak birini mi yaratacaksın' sorusunun, Allah'ın hikmetinin gizli kaldığı bir noktayı öğrenmek amaçlı bir istifsar olduğunu, gerçek bir itiraz olmadığını açıklar.

والمراد به آدم عليه الصلاة والسلام لأنه كان خليفة الله في أرضه