Taberî bu ayeti, müşriklerin veya inkârcıların akıllarını kullanıp kullanmadıklarını sorgulayan bir istifham (soru) üslubu olarak açıklar. Ayet, önceki ümmetlerin başına gelen helak ve azabı görüp işitmelerine rağmen inkârcıların gerçeği kavrayamadıklarını, dünya hayatının geçiciliğini ve ölümü müşahede ettikleri halde ibret almadıklarını ifade eder. Akıl sahiplerinin bu durumdan ders çıkarıp Allah'a ortak koşmaktan sakınmaları gerektiği vurgulanır.

أفلا يعقل هؤلاء المكذبون بالبعث حقيقة ما نخبرهم به من أن الحياة الدنيا لعب ولهو، وهم يرون من يخترم منهم، ومن يملك فيموت، ومن تنوبه فيها النوائب وتصيبه المصائب وتفجعه الفجائع؟ ففي ذلك لمن عقل مدكر ومزدجر عن الركون إليها واستعباد النفس لها

Zemahşerî'ye göre bu ifade, muhataplarının 'bundan başka bir Kur'an getir' sözlerinin altına gizledikleri iftira isnadına verilmiş bir cevaptır; peygamberin bu tebliğ karşılığında Allah'tan başka hiç kimseden bir ücret talep etmediği, aldığı karşılığın sadece âhiret sevabı olduğu vurgulanır. Bu durum, kendisine yöneltilen itham (iftira) şüphesini gidermenin en açık delili olarak sunulur.

إذ تردون نصيحة من لا يطلب عليها أجرا إلا من الله . وهو ثواب الآخرة ، ولا شيء أنفي للتهمة من ذلك

Râzî'ye göre âyetteki istifham (أتأمرون الناس بالبر) takrir ve onların hallerine taaccüp anlamı taşır; başkalarına iyiliği emredip kendini unutan kişinin bu çelişkili davranışı akıl sahiplerine yakışmayan bir tutumdur. Ayrıca 'nisyan' burada bilgiden sonra gelen gaflet anlamındadır, çünkü unutan kişi mükellef sayılmaz; asıl kastedilen kişinin kendi menfaatinden gafil olup ondan yüz çevirmesidir. Bu bağlamda âyetten hareketle âsinin emr-i bi'l-maruf yapıp yapamayacağı meselesi de tartışılmıştır.

اعلم أن الهمزة في أتأمرون الناس بالبر للتقرير مع التقرير والتعجب من حالهم ، وأما البر فهو اسم جامع لأعمال الخير

Kurtubî bu bölümde 'أفلا تعقلون' ifadesindeki farklı kıraatleri (te ve ye ile okunuşlarını) aktarır ve akıl kelimesinin dilsel kökenini 'men' (engelleme) anlamına dayandırır. Akletmenin, insanın kendisini helak edici durumlardan alıkoyması demek olduğunu, bu yüzden 'akl' kelimesinin devenin bağlandığı ipe (ıkal) ve diyete (akl) de isim olduğunu belirtir. Ayrıca Zeccâc'tan akıllı kişinin Allah'ın farz kıldığını yerine getiren kişi olduğunu, aksi halde cahil sayılacağını nakleder.

أي أفلا تمنعون أنفسكم من مواقعة هذه الحال المردية لكم والعقل : المنع ومنه عقال البعير لأنه يمنع عن الحركة ومنه العقل للدية لأنه يمنع ولي المقتول عن قتل الجاني

İbn Kesîr'e göre bu ayet, İsrailoğulları'nın (veya ehl-i kitap ve münafıkların) insanlara iyiliği emredip kendileri bunu yapmamalarını kınamaktadır. Kınama, iyiliği emretmelerinden dolayı değil, emrettikleri şeyi kendileri yapmadıkları içindir; zira iyiliği emretmek başlı başına iyi ve âlim için vaciptir, ancak âlimin bunu emrettiği kişilerle birlikte bizzat uygulaması gerekir.

والغرض أن الله تعالى ذمهم على هذا الصنيع ونبههم على خطئهم في حق أنفسهم حيث كانوا يأمرون بالخير ولا يفعلونه وليس المراد ذمهم على أمرهم بالبر مع تركهم له بل على تركهم له فإن الأمر بالمعروف معروف وهو واجب على العالم

Beydâvî'ye göre bu ayet, insanlara iyiliği emredip kendilerini unutan kimseleri kınama ve şaşırtma amacı taşımaktadır. Birr kavramı, Allah'a ibadette, akrabalara ve yabancılara karşı davranışta gösterilen genişlik ve iyilik anlamına gelir. Ayet, Kitab'ı okuyup bildikleri halde söyledikleriyle amel etmeyenleri, akletmemekle kınamaktadır; asıl maksat başkasına öğüt vereni vaazdan men etmek değil, kendini de ıslah etmeye teşvik etmektir.

والآية ناعية على من يعظ غيره ولا يتعظ بنفسه سوء صنيعه وخبث نفسه، وأن فعله فعل الجاهل بالشرع أو الأحمق الخالي عن العقل