Taberî, ayetin Mekkî olduğunu belirtir ve müşriklerin Hz. Peygamber'e karşı üç seçenek üzerinde tartıştıklarını nakleder: onu bağlayıp hapsetmek (isbât), öldürmek veya sürgün etmek. 'Liyüsbitûke' ifadesinin farklı yorumlarını (bağlamak/hapsetmek, sihir yapmak) aktarır ve olayın Mekke'de gerçekleştiğini, Allah'ın Peygamberini bu tuzaktan kurtardığını (mağara ve Hz. Ali'nin yatağa yatması kıssasıyla) izah eder. Sonuçta ayetin manası, Allah'ın kendi hilesiyle müşriklerin hilesini boşa çıkarıp Peygamberini kurtarmasıdır.

قال: كفار قريش أرادوا ذلك بمحمد صلى الله عليه وسلم قبل أن يخرج من مكة

Zemahşerî'ye göre bu ayet, Kureyş'in Mekke'de Peygamber'e karşı kurduğu suikast tuzağını anlatır; Daru'n-Nedve'de toplanan müşrikler İblis'in şeyh kılığında verdiği kötü niyetli akıldan da yararlanarak Ebu Cehil'in teklifi olan her kabileden bir gencin kılıç çekip birlikte darbe indirme planında birleşmişlerdir. Cebrail'in haber vermesiyle Peygamber hicrete izin almış, Ali'yi yatağına yatırmış ve müşrikler sabah tuzaklarının boşa çıktığını görmüştür. Ayetin anlamı, Allah'ın bu tuzağı boşa çıkararak Peygamber'e verdiği kurtuluş nimetini hatırlatmaktır.

فقال أبو جهل : أنا أرى أن تأخذوا من كل بطن غلاما وتعطوه سيفا صارما ، فيضربوه ضربة رجل واحد فيتفرق دمه في القبائل ، فلا يقوى بنو هاشم على حرب قريش كلهم

Râzî'ye göre bu ayet, Mekke müşriklerinin Hz. Peygamber'e karşı kurdukları büyük tuzağı hatırlatmaktadır; bunun üzerine Allah, Peygamber'i ve Ebû Bekir'i gecenin başında mağaraya çıkmakla emretmiştir. 'Mekrahum' ifadesi, müşriklerin bütün güçlerini seferber ederek kurdukları büyük tuzak olarak açıklanmıştır. Ayrıca bazılarının bu 'mekr'i Nemrud'un göğe çıkma girişimi kıssasıyla ilişkilendirdiği, ancak kadı (el-Kâdî)'nin bu yorumu zayıf ve delilsiz bulduğu belirtilmiştir.

فأمره الله تعالى أن يخرج هو وأبو بكر أول الليل إلى الغار ، والمراد من قوله : ( الأنفال : 30 ) وقوله : { مكرهم } أي مكرهم العظيم الذي استفرغوا فيه جهدهم

Kurtubî bu bölümde 'ويمكرون' ifadesinin öncesindeki cümleye atıf yoluyla bağlandığını, cümlenin müstakil/başlangıç niteliğinde olduğunu belirtir. Mekr kelimesini 'bir işi gizlice tedbir etmek/planlamak' olarak tanımlar ve konuyu Enfâl suresinin ilk yedi ayetine, özellikle 'يسألونك عن الأنفال' ayetine bağlar.

عطف ( ويمكرون ) مستأنف والمكر : التدبير في الأمر في خفية

İbn Kesîr, bu ayeti Hz. Peygamber'in Mekke'den hicreti sırasında müşriklerin onu öldürme veya hapsetme planına, Hz. Ali'nin yatağında kalmasına, mağaraya sığınmasına ve örümceğin ağ örerek onu koruduğuna dair rivayeti aktararak açıklar. Ayrıca Allah'ın Peygamberini düşmanlarına galip getirip Mekke'yi fethettirdiğini, insanların gruplar halinde dine girdiğini ve Allah'ın dininin doğu ve batıda üstün geldiğini belirtir.

فمكث فيه ثلاث ليال أي فمكرت بهم بكيدي المتين حتى خلصتك منهم

Beydâvî'ye göre bu ayet, Kureyş'in Mekke'de Hz. Peygamber'e kurduğu tuzağın hatırlatılmasıdır; bu tuzak onu bağlayıp hapsetmek, yaralamak, öldürmek veya Mekke'den çıkarmak şeklinde olabilir. Dâru'n-Nedve'de yapılan meşverette İblis'in bir ihtiyar kılığında müdahalesiyle Ebû Cehil'in her kabileden bir gençle birlikte Peygamber'i öldürme teklifi kabul edilmiş, ancak Cebrail bu durumu bildirip hicreti emretmiştir. Allah'ın 'mekr'i ise onların tuzağını kendilerine döndürmesi, onları cezalandırması veya Bedir'de müslümanları gözlerinde azaltarak onları helake sürüklemesi şeklinde tefsir edilir.

فقال أبو جهل أنا أرى أن تأخذوا من كل بطن غلاما وتعطوه سيفا صارما فيضربوه ضربة واحدة فيتفرق دمه في القبائل، فلا يقوى بنو هاشم على حرب قريش كلهم، فإذا طلبوا العقل عقلناه. فقال صدق هذا الفتى فتفرقوا على رأيه، فأتى جبريل النبي عليهما السلام وأخبره الخبر وأمره بالهجرة