Taberî'ye göre bu ayet, Allah'ın küfür üzere ölü olan bir kalbi imana ve İslam'a hidayet ederek diriltmesini, kâfiri ise karanlıklar içinde çıkış yolu bulamayan biriyle temsil ederek anlatan bir temsildir (mesel). Mü'min, Allah'tan kendisine gelen nur (Kur'an/hidayet) ile hakkı gören ve yolunu bulan kimsedir; kâfir ise şirk ve dalalet karanlıklarında şaşkın, çıkış yolu bulamayan kimsedir. Bu bağlamda ayetin, müminlere Resulü aracılığıyla, ölü/kâfir olan bazı müşriklerin ölü hayvan eti yeme konusundaki tartışmalarına itaat etmeyi yasaklayıp, kendisine hidayet verilmiş bir mü'mine itaat etmeyi emrettiği belirtilir.

هذا مثل ضربه الله لهذا المؤمن الذي يبصر دينه، وهذا الكافر الأعمى، فجعل المؤمن حيا، وجعل الكافر ميتا، ميت القلب

Bu metin, öldürülmüş amelinin kendisine güzel gösterilmiş kişinin durumunu, yaptığı işi güzel gören biriyle karşılaştırma bağlamında ele alır. Zemahşerî burada 'zeyyene' fiilinin öznesinin kim olduğu meselesini tartışır: bu tezyin işi ya şeytana ya da Allah'a nispet edilebilir. Metin bu iki ihtimali birbirine alternatif olarak sunar.

أي زينه الشيطان ، أو الله عز وعلا على قوله

Kurtubî, ayetteki 'مثل' (misl) kelimesinin zaid olduğunu, yani 'kim ki o' anlamına geldiğini belirtir. Bu kullanımı Arap dilindeki 'ben senin gibisine ikram ederim' (أنا أكرم مثلك) örneğiyle açıklar ki bununla kastedilen doğrudan muhataptır. Ayrıca bir başka görüş olarak 'mesel' ile kastedilenin, şeytanın putperestlere kendilerinin Müslümanlardan üstün olduğunu vehmettirmesi olduğu da nakledilir.

أي كمن هو فمثل زائدة تقول : أنا أكرم مثلك أي أكرمك ومثله فجزاء مثل ما قتل من النعم ليس كمثله شيء الشورى وقيل : المعنى كمن مثله ما قتل من هو في الظلمات والمثل والمثل واحد أي زين لهم الشيطان عبادة الأصنام وأوهمهم أنهم أفضل من المسلمين

İbn Kesîr'e göre ayette geçen kişinin kendisiyle yürüdüğü ve davrandığı 'nûr', Kur'ân'ı temsil eder; es-Süddî bunu İslâm olarak açıklamıştır ve her iki görüş de sahih kabul edilir. Nur olmadığında ise kişi cehalet, hevâ ve dağınık dalâletler içinde kalır, çıkış yolu ve kurtuluş bulamaz.

أي يهتدي كيف يسلك وكيف يتصرف به والنور هو القرآن كما رواه العوفي وابن أبي طلحة عن ابن عباس وقال السدي الإسلام والكل صحيح

Beydâvî'ye göre bu ayet, Allah'ın hidayet verip dalaletten kurtardığı ve kendisine hüccet ve delillerin nurunu verdiği kimseyi, bu nur sayesinde eşyayı tefekkür edip hak ile batılı, doğru yolda olanla olmayanı ayırt edebilen biri olarak temsil eder. Karanlıklarda kalıp oradan hiçbir şekilde çıkamayan kimse ise, dalalette sabit kalıp ondan asla ayrılmayan kişinin temsilidir. Ayetin sonunda geçen 'zeyyene' ifadesi, müminlere imanlarının, kâfirlere de yaptıkları amellerin süslü gösterilmesi ile bağlantılı olarak açıklanır.

مثل به من هداه الله سبحانه وتعالى وأنقذه من الضلال وجعل له نور الحجج والآيات يتأمل بها في الأشياء، فيميز بين الحق والباطل والمحق والمبطل

Bu müfessire göre, kâfiri hidayete veya küfre 'süsleyen' varlık kelâmcılar arasında tartışmalıdır; kendi ekolü (Ehl-i Sünnet) bu süslemenin Allah tarafından yapıldığını, Mu'tezile ise şeytan tarafından yapıldığını söyler. Râzî, delil olarak fiilin ancak Allah'ın yarattığı bir 'dâî' (saik/istek) ile meydana geldiğini, bu dâînin ise bizzat bu süsleme anlamına geldiğini belirtir. Mu'tezile'nin görüşünü ise teselsül (sonsuza gitme) sorunuyla ve ayetin öncesi-sonrasıyla çelişmesi sebebiyle zayıf bulur.

فقال أصحابنا : ذلك المزين هو الله تعالى