Taberî'ye göre ayet, Allah'ın insana nimet verdiğinde -örneğin denizde helâk tehlikesinden kurtarıp karaya çıkardığında- insanın Allah'ı zikretmekten yüz çevirdiğini ve daha önce sıkıntı anında sadece O'na sığınırken artık O'ndan uzaklaşıp kendisiyle böbürlendiğini anlatır. 'Bi-cânibihî' ifadesi 'nefsiyle/kendisiyle' anlamındadır ve kişinin sanki hiç darlık yaşamamış gibi Allah'tan uzaklaşmasını ifade eder. Şer ve sıkıntı dokunduğunda ise insan ferahtan ve kurtuluştan tamamen ümitsizliğe (yeûs/kunût) düşer.

وقد كان بنا مستغيثا دون كل أحد سوانا في حال الشدة التي كان فيها يقول: وبعد منا بجانبه، يعني بنفسه، كأن لم يدعنا إلى ضر مسه قبل ذلك

Zemahşerî'ye göre insan sağlık ve genişlik halinde Allah'ı zikretmekten yüz çevirir, sanki O'na muhtaç olmadığını ve kendine yeteceğini sanır. 'Nâe bicânibih' ifadesi kişinin böbürlenerek yan çizip sırtını dönmesini, kendini büyük görmesini anlatır; bu tür kibirlenme fakirlik, hastalık veya musibet anında Allah'ın rahmetinden şiddetli bir ümitsizliğe dönüşür. Buna karşılık zarar veya fakirlik dokunduğunda ise kişi sürekli dua ve yalvarmaya yönelir; 'arîz' (uzun/genişçe dua) ifadesi burada duanın çokluğu ve devamlılığı için istiare olarak kullanılmıştır.

والنأي بالجانب : أن يلوي عنه عطفه ويوليه ظهره ، وأراد الاستكبار ؛ لأن ذلك من عادة المستكبرين من فقر أو مرض أو نازلة من النوازل

Bu müfessire göre ayet, insanın tabiatındaki bir tutarsızlığı anlatır: kişi kendinde bir kuvvet ve genişlik bulduğunda büyüklenip Allah'a kulluktan gaflete düşer, isyankâr olur; zarar, fakirlik veya bir musibet ona dokunduğunda ise ümitsizliğe kapılıp sürekli yalvarıp yakarmaya başlar. Râzî, İbn Abbas'ın 'insan'ı Velîd b. Muğîre'ye hasretmesini uzak bir yorum olarak değerlendirip, muradın insan türünün genel karakteri olduğunu belirtir. Bu ayetten önce şirk ehlinin kıyamette pişmanlık gösterip zillet sergileyeceği anlatıldığından, burada da kâfirlerin tevhidi kabulden aşırı nefret göstermemesi ve ifrata kaçmaması gerektiği vurgulanır.

قال ابن عباس رضي الله عنهما : إن الإنسان ها هنا هو الوليد بن المغيرة وهذا بعيد ، بل المراد أن نوع الإنسان من شأنه أنه إذا فاز بمقصوده ووصل إلى مطلوبه اغتر وصار غافلا عن عبودية الله تعالى متمردا عن طاعة الله

Kurtubî'ye göre bu ayette tasvir edilenler, Allah'ın ayetlerini düşünmekten yüz çeviren ve O'nun nimetlerine nankörlük eden kişilerdir; bazı görüşlere göre ayet Velîd b. Mugîre hakkında, İbn Abbas'a göre ise Utbe b. Rebîa, Şeybe b. Rebîa ve Ümeyye b. Halef hakkında inmiştir. 'Nâe bi-cânibihî' ifadesi, kişinin hakka boyun eğmekten büyüklenip uzaklaşmasını ve Allah'ın peygamberlerine karşı kibirlenmesini ifade eder.

وقال بن عباس : يريد عتبة بن ربيعة وشيبة بن ربيعة وأمية بن خلف أعرضوا عن الإسلام وتباعدوا عنه ومعنى نآي بجانبه أي ترفع عن الانقياد إلى الحق وتكبر على أنبياء الله

Bu müfessire göre ayette geçen ifade, kişinin Allah'ın emirlerine itaatten yüz çevirmesini ve bu emirlere boyun eğmeye karşı büyüklenip kibirlenmesini anlatmaktadır. Ayrıca metinde geçen bir kelimenin 'şiddet' anlamına geldiği belirtilmektedir.

أي أعرض عن الطاعة واستكبر عن الانقياد لأوامر الله عز وجل

Beydâvî'ye göre insana nimet (sağlık, genişlik) verildiğinde Allah'ı zikirden yüz çevirmesi, kendini müstağni ve işine hâkim sayarak böbürlenmesiyle ilişkilidir; bu tavır istikbarın bir kinayesi de olabilir. Şer (hastalık, fakirlik) dokunduğunda ise Allah'ın rahmetinden şiddetli bir ümitsizliğe düşer. 'Şâkile' kelimesi kişinin hidayet veya dalalette olan tarzına, ya da ruhunun cevherine ve bedeninin mizacına bağlı hallerine işaret eder; bu kelime tabiat, âdet ve din olarak da tefsir edilmiştir.

وإذا أنعمنا على الإنسان بالصحة والسعة أعرض عن ذكر الله. ونأى بجانبه لوى عطفه وبعد بنفسه عنه كأنه مستغن مستبد بأمره، ويجوز أن يكون كناية عن الاستكبار لأنه من عادة المستكبرين