Bu müfessire göre ayet, sadakalarında gönüllü ve fazladan veren zenginlerle (Abdurrahman b. Avf örneği) ellerinden gelenin azını veren fakirleri (Ebû Ukayl örneği) münafıkların ayıplayıp alay etmesi üzerine inmiştir. Münafıklar zenginin verdiğini riya ve gösteriş olarak nitelendirmiş, fakirin verdiğini ise Allah'ın ve Rasûlü'nün ona ihtiyacı olmadığını söyleyerek küçümsemişlerdir. Bu durum üzerine Allah bu ayeti indirmiştir.

يقول تعالى ذكره: الذين يلمزون المطوعين في الصدقة على أهل المسكنة والحاجة، بما لم يوجبه الله عليهم في أموالهم، ويطعنون فيها عليهم بقولهم: إنما تصدقوا به رياء وسمعة، ولم يريدوا وجه الله

Zemahşerî bu ayetin, münafıkların sadaka veren mü'minleri alaya alma olayı üzerine indiğini açıklar. Abdurrahman b. Avf ve Asım b. Adî gibi zenginler büyük miktarda sadaka verdiklerinde münafıklar bunu riya olarak yorumlamış, Ebû Ukayl el-Ensârî gibi fakir bir sahabî az miktarda (bir sa') sadaka verdiğinde de onunla alay ederek gösteriş yaptığını iddia etmişlerdir. Böylece münafıklar hem çok verene hem az verene dil uzatmış, bunun üzerine bu ayet nazil olmuştur.

فلمزهم المنافقون وقالوا : ما أعطى عبد الرحمن وعاصم إلا رياء ، وإن كان الله ورسوله لغنيين عن صاع أبي عقيل ، ولكنه أحب أن يذكر بنفسه ليعطي من الصدقات ، فنزلت

Kurtubî'ye göre bu ayet münafıkların bir sıfatını anlatır; onlar müminlerden zengin olanların çok sadaka vermesini riyakârlık, fakir olanların az sadaka vermesini de gereksiz/anlamsız bularak alay ederlerdi. Bu durum Abdurrahman b. Avf ve Ebu Ukayl kıssalarıyla örneklendirilmiştir; Abdurrahman malının yarısını verince 'ne büyük riya' denmiş, Ebu Ukayl yarım sa' verince de 'Allah'ın buna ihtiyacı yok' denilerek küçümsenmiştir.

وذلك أن عبد الرحمن بن عوف تصدق بنصف ماله وكان ماله ثمانية آلاف فتصدق منها بأربعة آلاف فقال قوم : ما أعظم رياءه فأنزل الله : الذين يلمزون المطوعين من المؤمنين في الصدقات

İbn Kesîr'e göre bu ayet, sadaka veren mü'minlerle alay eden münafıklar hakkında inmiştir; ayet bu alay ve tahkiri, münafıkların sadaka konusundaki kötü davranışlarına karşılık olarak nazil olmuştur. Rivayetlere göre, Abdurrahman b. Avf'ın büyük miktarda sadaka vermesi ile Ebû Ukayl gibi fakir bir sahabinin elindeki az miktarı (bir sâ' hurma) sadaka olarak vermesi, münafıkların alay ve dedikodusuna sebep olmuş, bunun üzerine Allah bu iki tavrı kınayan ayetleri indirmiştir.

وقوله هذا من باب المقابلة على سوء صنيعهم واستهزائهم بالمؤمنين لأن الجزاء من جنس العمل فعاملهم معاملة من سخر منهم انتصارا للمؤمنين في الدنيا وأعد للمنافقين في الآخرة عذابا أليما لأن الجزاء من جنس العمل

Beydâvî'ye göre bu ayet, sadakalarda gönüllü olarak bağış yapan mü'minleri (Abdurrahman b. Avf, Âsım b. Adî gibi çok bağışta bulunanlar) alaya alan, aynı zamanda gücü ancak az bir şeye yeten Ebû Ukayl gibi az bağışta bulunanları da küçümseyen münafıkları konu almaktadır. Münafıklar zenginlerin bağışını riyakârlık, fakirin bağışını ise değersiz sayarak her iki tarafı da kınamışlardır. Bunun üzerine Allah bu ayeti indirmiş ve onların alayına karşılık kendilerini rezil etmiştir.

فلمزهم المنافقون وقالوا: ما أعطى عبد الرحمن وعاصم إلا رياء ولقد كان الله ورسوله لغنيين عن صاع أبي عقيل ولكنه أحب أن يذكر بنفسه ليعطى من الصدقات. فنزلت : والذين لا يجدون إلا جهدهم إلا طاقتهم.

Bu müfessire göre ayet, sadaka konusunda mütevazi (az) veren fakirlerle bol veren zenginler arasında sevap açısından fark olmadığını, önemli olanın niyetin keyfiyeti olduğunu bildirmektedir. Ayrıca münafıkların, Ebu Akîl gibi az miktarda sadaka getirenleri riya ile itham ederek alay ettiklerini, Allah'ın da onlarla alay ettiğini anlatmaktadır.

ولا تفاوت بين البابين في استحقاق الثواب ، لأن المقصود من الأعمال الظاهرة كيفية النية