أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَٰتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا۟ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ
“Erlaubnis (zum Kampf) ist denjenigen gegeben, die bekämpft werden, weil ihnen ja Unrecht zugefügt wurde - und Allah hat wahrlich die Macht, ihnen zu helfen -,” — Bubenheim & Elyas
Zemahşerî12. Jh.✓ Zitat verifiziert
Zemahşerî'ye göre bu ayet, Peygamber'in ashabının Mekke müşrikleri tarafından şiddetle eziyet gördükleri, dövülmüş ve yaralanmış halde şikayete geldikleri ve Peygamber'in kendilerine savaşla emrolunmadığını söyleyerek sabretmelerini istediği bir dönemin ardından, hicretten sonra nazil olmuştur. Bu ayet, savaştan yasaklayan yetmiş küsur ayetten sonra savaşa izin veren ilk ayettir. Bir başka görüşe göre ise ayet, hicret ederken Mekke müşriklerinin kendilerine engel olduğu bir topluluk hakkında inmiş ve onlara müşriklerle savaşma izni verilmiştir.
كان مشركون مكة يؤذونهم أذى شديدا ، وكانوا يأتون رسول الله صلى الله عليه وسلم من بين مضروب ومشجوج يتظلمون إليه ، فيقول لهم : ( اصبروا فإني لم أومر بالقتال ) ، حتى هاجر فأنزلت هذه الآية ، وهي أول آية أذن فيها بالقتال بعد ما نهى عنه في نيف وسبعين آية
Fahreddin er-Râzî12-13. Jh.✓ Zitat verifiziert
Bu müfessire göre ayet, Müslümanlara savaş izni verilen ilk ayettir ve bu izin, yetmişten fazla ayette savaştan nehyedildikten sonra gelmiştir. Mekke müşriklerinin Hz. Peygamber'in ashabına şiddetli eziyet etmesi ve onların dövülmüş/yaralanmış halde şikayete gelmeleri üzerine, hicretten önce sabır tavsiye edilmiş, hicretten sonra ise bu ayetle kıtal izni inmiştir. Ayrıca ayetteki 'nasr' vaadinin, Allah'ın kudretinden ziyade fiilen yardım edeceğine dair bir vaad anlamı taşıdığı belirtilmiştir.
فأنزل الله تعالى هذه الآية وهي أول آية أذن فيها بالقتال بعد ما نهى عنه في نيف وسبعين آية
Kurtubî13. Jh.✓ Zitat verifiziert
Kurtubî'ye göre bu ayet, Allah'ın müminleri kâfirlerin şerrinden savunmasının açıklamasıdır; savaşa izin verilerek ve müminlere yardım edilerek bu savunma gerçekleşir. Bu ayet, savaş konusunda inen ilk ayettir ve Kur'an'da bulunan yüz çevirme, terk etme ve affetme ile ilgili tüm hükümleri neshetmiştir. Ayrıca ayet, mübahlığın (izin verilen şeylerin) şeriattan geldiğine, Mu'tezile'nin görüşünün aksine, delil teşkil etmektedir.
وهذا ناسخ لكل ما في القرآن من إعراض وترك صفح وهي أول آية نزلت في القتال قال بن عباس وبن جبير : نزلت عند هجرة رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى المدينة
Beydâvî13. Jh.✓ Zitat verifiziert
Beydâvî'ye göre bu ayet savaşa izin veren ilk ayettir ve müşrikler tarafından zulme uğrayan Hz. Peygamber'in ashabına karşılık olarak nazil olmuştur. Müfessir, kıraat farklılıklarına göre ayetin ya 'savaşanlar' (fâil) ya da 'kendilerine savaş açılanlar' (mef'ûl) şeklinde anlaşılabileceğini belirtir. Ayrıca ayetin, kendilerinden önce yetmişten fazla ayette savaştan nehyedilmiş oldukları bir dönemin ardından geldiğini ve Allah'ın onlara zafer vaadini içerdiğini aktarır.
وهم أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم كان المشركون يؤذونهم وكانوا يأتونه من بين مضروب ومشجوج يتظلمون إليه فيقول لهم: اصبروا فإني لم أومر بالقتال حتى هاجر فأنزلت. وهي أول آية نزلت في القتال بعد ما نهي عنه في نيف وسبعين آية.
Taberî9-10. Jh.✓ Zitat verifiziert
Taberî, ayetteki 'أذن' ve 'يقاتلون' kelimelerinin farklı kıraatlerini aktararak bu kıraatlerin anlamca birbirine yakın olduğunu belirtir. Ayetin, Mekke'den Medine'ye hicret eden mü'minlere zulmedilmesi üzerine kâfirlerle savaşmaları için Allah tarafından izin verilmesiyle ilgili nazil olduğunu; bunun kıtal hakkında inen ilk ayet olduğunu aktarır. Kendisi, 'أذن' kelimesinin fetha ile (Allah izin verdi anlamında) okunmasını tercih ettiğini belirtir.
وهذه القراءات الثلاث متقاربات المعنى
İbn Kesîr14. Jh.✓ Zitat verifiziert
İbn Kesîr'e göre bu ayet, savaşa izin veren ilk ayettir ve Allah'ın müminlere kâfirlere karşı zafer bahşetmeye kadir olduğunu, ancak kullarının itaatteki gayretini denemek istediğini bildirir. Cihad, Mekke döneminde Müslümanlar azınlıkta iken değil, Medine'ye hicretle güçlerini toplayıp bir yurt ve sığınak edindikten sonra, en uygun zamanda meşru kılınmıştır.
وهي أول آية نزلت في القتال
Vergleich
Gemeinsamkeiten
Tüm müfessirler ayetin savaşa izin veren ilk ayet olduğunda, yetmişten fazla sabır/nehiy ayetinden sonra geldiğinde ve Mekke'de müşriklerin şiddetli zulmüne uğrayan, dövülüp yaralanan ashabın şikayeti üzerine hicretten sonra nazil olduğunda birleşir. Ayrıca ayetin Allah'ın müminlere zafer/yardım vaadini içerdiği konusunda da ortak görüş vardır.
Unterschiede
Zemahşerî ayetin hicret sırasında müşriklerce engellenen bir topluluk hakkında da inmiş olabileceği rivayetini aktarırken, Kurtubî ayeti fıkhî bir tartışmaya taşıyarak Mu'tezile'ye karşı mübahlığın şeriattan geldiğine delil sayar ve neshle ilişkilendirir. Râzî 'nasr' vaadinin fiilî yardım anlamına dikkat çekip belağat/teşbih boyutunu işlerken, Taberî ve Beydâvî kıraat farklarının (اذن ve يقاتلون) dilbilimsel yönüne ağırlık verir. İbn Kesîr ise olayı daha çok Mekke-Medine dönemleri arasındaki stratejik/toplumsal güç dengesi bağlamında, cihadın zamanlaması üzerinden yorumlar.
Historischer Kontext
Taberî gibi erken dönem müfessirler rivayet ve kıraat nakline ağırlık verirken, Zemahşerî ve Beydâvî gibi sonraki müfessirler dil ve belağat tahliline daha fazla yer açmış; Kurtubî ise fıkhî/kelamî tartışmaları (Mu'tezile'ye reddiye, nesih) devreye sokarak ayeti hukukî çerçevede genişletmiştir. İbn Kesîr'de tarihsel-siyasi bağlam (hicret sonrası güç toplama) daha belirgin işlenir; temel tarihsel çerçeve (esbâb-ı nüzul) tüm dönemlerde sabit kalmıştır.
Bezug zur Gegenwart
Bu ayet, zorluk ve haksızlık karşısında sabrın bir aşama olduğunu, güç ve imkan oluştuğunda ise meşru ve ölçülü bir duruşun gerekebileceğini hatırlatır şeklinde okunabilir. Buradan hareketle günümüzde zulme karşı sabır ile yapıcı, ölçülü bir duruş arasındaki dengenin nasıl kurulacağı üzerine düşünmek; toplumsal dayanışma ve haksızlığa karşı meşru çerçevede duyarlılık geliştirme temaları öne çıkarılabilir. Bu tür okumalar tarihsel bağlamı dikkate alarak, ihtiyatla ve tek bir kesin sonuca varmadan yapılmalıdır.
KI-Analyse — keine Fatwa oder Urteil, noch nicht durch Fachprüfung freigegeben