Bu müfessire göre ayetteki 'gıll' (kalp kırıklığı/kin) ehl-i bedirle ve Ali, Talha, Zübeyr gibi sahabe arasındaki geçmiş husumetlerle ilişkilendirilmiştir; cennet ehli cennete girmeden önce kalplerindeki bu kin ve husumetten arındırılacaktır. Bu arınma, cennetin kapısındaki ağacın dibinden çıkan iki pınardan birinden içmek ve diğeriyle gusül almakla gerçekleşir; içmekle kalpteki gıll giderilir, gusülle de bedenlerine nimet parlaklığı (nadret) verilir. Ayrıca cennetliklerin şükrü, Allah'ın kendilerini hidayete erdirmesi olmaksızın bu nimete kendi başlarına ulaşamayacaklarını itiraf etmeleridir.

فينا والله أهل بدر نزلت الآية: يقول: تجري من دونهم ومن أيديهم الأنهار

Zemahşerî'ye göre cennetliklerin 'لولا أن هدانا الله' sözündeki lam-ı tevkid ile hidayetin tamamen Allah'ın lütfu olduğunu vurguladıklarını, bunu ibadet ya da yakınlık kastıyla değil sevinç ve mutluluktan söylediklerini belirtir. Ayrıca 'أن' harfinin şe'n zamiri veya 'أي' anlamında olabileceğini, 'نرد' ifadesinin öncesindeki cümleye istifham hükmünde bağlandığını ve şefaatçi istemenin geri döndürülme talebiyle birlikte soru kalıbında yer aldığını açıklar. Cennet ehlinin kalplerinden kin ve hasedin çıkarılıp aralarına sevgi ve kardeşlik konulduğunu da ifade eder.

اللام لتوكيد النفي ويعنون : وما كان يستقيم أن نكون مهتدين لولا هداية الله وتوفيقه . وفي مصاحف أهل الشام : ما كنا لنهتدي بغير واو ، على أنها جملة موضحة للأولى فكان لنا لطفا وتنبيها على الاهتداء فاهتدينا يقولون ذلك سرورا واغتباطا بما نالوا ، وتلذذا بالتكلم به لا تقربا وتعبدا

Bu müfessire göre ayetteki 'nez'u'l-gıll' (kalplerden kinin çıkarılması) için iki te'vil mevcuttur: birincisi, cennet ehlinin dünyada birbirlerine karşı besledikleri kin ve husumetlerin Allah tarafından giderilmesi, ikincisi ise cennet ehli arasındaki derece farklılıklarına rağmen alt derecedekilerin üst derecedekileri kıskanmamasıdır. Zemahşerî'nin de belirttiği gibi ikinci te'vil, cehennem ehlinin birbirinden teberri edip birbirine lanet etmesiyle tam bir mukabele oluşturduğu için daha uygun görülmüştür.

والقول الثاني : أن المراد منه أن درجات أهل الجنة متفاوتة بحسب الكمال والنقصان ، فالله تعالى أزال الحسد عن قلوبهم حتى أن صاحب الدرجة النازلة لا يحسد صاحب الدرجة الكاملة . قال صاحب ( الكشاف ) : هذا التأويل أولى من الوجه الأول

Kurtubî'ye göre 'tilkumu'l-cenneh' hitabı, cennet ehline dünyada vaad edilen cennetin bizzat kendisi olduğunu bildiren bir açıklamadır; buna göre 'işte bu, size vaad edilen o cennettir' anlamı kastedilir. Cennete varis olunması, kişinin kendi ameliyle değil, Allah'ın rahmeti ve fazlıyla gerçekleşir; zira ameller de zaten Allah'ın bir lütfu ve rahmetidir. Kurtubî bunu desteklemek için Hz. Peygamber'in 'hiçbirinizi ameli cennete sokmaz' hadisini zikreder.

ومعنى أي ورثتم منازلها بعملكم ودخولكم إياها برحمة الله وفضله كما قال : ذلك الفضل من الله وقال : فسيدخلهم في رحمة منه وفضل

İbn Kesîr, âyeti; mü'minlerin cennete girerken bir ağaç ve iki pınarla karşılaşacaklarını, birinden içip kalplerindeki kini gidereceklerini, diğerinden yıkanıp bir daha asla eskimeyeceklerini anlatan rivayetlerle açıklar. Ayrıca herkesin cennette ve cehennemde birer yeri olduğunu, kâfirin cehennemdeki, mü'minin de cennetteki yeri miras aldığını belirten hadisi nakleder. Sırat-ı müstakim ise dilde ve tefsir geleneğinde eğriliği olmayan açık yol olarak açıklanır ve müfessirlerin çoğunlukla bunu Allah'a ve Rasûl'e tabi olma anlamına indirdiği belirtilir.

قال والشواهد على ذلك أكثر من أن تحصر قال ثم تستعير العرب الصراط فتستعمله في كل قول وعمل وصف باستقامة أو اعوجاج فتصف المستقيم باستقامته والمعوج باعوجاجه

Beydâvî'ye göre 42. ayet, önceki ayetteki tehdit (vaîd) üslubunun ardından yine Allah'ın âdeti üzere vaîdin vaadle birleştirildiği bir ifadedir. 'Lâ nükellifü nefsen illâ vus'ahâ' cümlesi mübteda ile haberi arasına girmiş bir ara söz (i'tirâz) olup, kişilerin gücü ölçüsünde amel işleyerek kalıcı nimeti kazanmaya teşvik amacı taşır. 43. ayette ise cennet ehlinin gönüllerinden kin ve buğzun çıkarılması, aralarında sadece sevgi kalması, nimetlerin altlarından akan nehirlerle artması ve onların Allah'a hidayeti için hamd edip resullerin doğruluğunu tasdik etmeleri anlatılır; 'evrestümûhâ' ifadesi ise cennetin amellerine karşılık verildiğini belirtir.

ولا نكلف نفسا إلا وسعها اعتراض بين المبتدأ وخبره للترغيب في اكتساب النعيم المقيم بما يسعه طاقتهم ويسهل عليهم.