Taberî'ye göre bu ayet, Hz. Peygamber'i deli ile suçlayan müşriklere yönelik bir uyarı ve tefekküre çağrıdır; Allah onlardan, Resûl'ün ne cinnete ne de akıl bozukluğuna müptela olduğunu, çağırdığı şeyin sahih ve apaçık din olduğunu düşünüp anlamalarını istemektedir. Peygamber'in Safa'da Kureyş kabilelerini tek tek çağırıp Allah'ın azabından sakındırması, onlardan birinin 'bu adamınız mecnundur, sabaha kadar bağırıp durdu' demesi üzerine bu ayetin indiği belirtilmiştir.

فقال قائلهم: إن صاحبكم هذا لمجنون بات يصوت إلى الصباح، أو حتى أصبح. فأنزل الله تبارك وتعالى

Zemahşerî'ye göre burada geçen 'cinnet'ten kasıt, müşriklerin Hz. Muhammed'i (sav) delilikle itham etmeleri ve onu 'şair, mecnun' diye adlandırmalarıdır. Bu görüşünü desteklemek için Katade'den bir rivayet nakleder: Peygamber'in Safa tepesine çıkıp kabileleri teker teker Allah'ın azabına karşı uyarması üzerine müşriklerden birinin 'bu adamınız gerçekten mecnundur, sabaha kadar bağırıp durdu' dediğini belirtir.

وعن قتادة : ( 403 ) أن النبي صلى الله عليه وسلم علا الصفا فدعاهم فخذا فخذا يحذرهم بأس الله ، فقال قائلهم : إن صاحبكم هذا لمجنون ، بات يصوت إلى الصباح

Râzî'ye göre bu ayet, Mekke müşriklerinin Peygamber'i cinnetle itham etmelerine bir cevap olarak insanları düşünüp tefekkür etmeye çağırır; ayetteki 'min cinnetin' ifadesindeki 'min' harfi, onda hiçbir çeşit delilik bulunmadığını kesinleştirir. Müşrikler onu iki sebeple deli sanmışlardır: davranışlarının kendi âdetlerine ters olması ve vahiy anında yüzünün değişip sararması gibi bayılmaya benzer bir halin ona gelmesi. Râzî, onun ahlakının güzelliği, sözlerinin belağatı ve akıllı insanlara örnek olan tutarlı hayatının delilik iddiasını çürüttüğünü belirtir.

ودخول ( من ) في قوله : { من جنة } يوجب أن لا يكون به نوع من أنواع الجنون . واعلم أن بعض الجهال من أهل مكة كانوا ينسبونه إلى الجنون لوجهين

Kurtubî'ye göre ayetteki tefekkür çağrısı, Hz. Muhammed'in getirdiği şey (Kur'an/vahiy) hakkında düşünülmesini ifade eder ve bu ifade, kâfirlerin ona 'mecnun' demesine bir cevap niteliğindedir. Ayrıca ayetin, Peygamber'in Safa tepesinde geceleyin kabileleri Allah'ın azabına karşı uyarması sırasında birinin onu deli diye nitelemesi olayı üzerine indiği rivayet edilir.

رد لقولهم : يا أيها الذي نزل عليه الذكر إنك لمجنون وقيل : نزلت بسبب أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قام ليلة على الصفا يدعو قريشا فخذا فخذا

İbn Kesîr'e göre bu ayette bahsedilen kişi Hz. Muhammed'dir ve ondaki 'cinnet' iddiası reddedilmektedir; o cinnet ile mâlul değil, gerçek anlamda Allah'ın elçisidir ve hakka davet etmiştir. Bu gerçek, akleden ve idrak eden bir kalbe sahip olan kimse için apaçık ortadadır.

يعني محمدا صلى الله عليه وسلم ( من جنة ) أي ليس به جنون بل هو رسول الله حقا دعا إلى حق أي ظاهر لمن كان له لب وقلب يعقل به ويعني به

Beydâvî'ye göre 'istidrâc', Allah'ın ayetlerini yalanlayanlara nimetleri art arda vererek onları helake derece derece, kendileri farkına varmadan yaklaştırmasıdır; onlar bu nimetleri lütuf sanıp azgınlıklarını artırırlar ve sonunda azap hükmü üzerlerine hak olur. 'Kaydımın metanet' ifadesi, zâhiri iyilik gibi görünen fakat bâtını bir aldatma/rüsvay etme olan bu ilahi tuzağı ifade eder. Ayrıca Peygamber'in (sav) 'cin' ile itham edilmesi, Safa tepesinde kabileleri teker teker uyarmasına dair bir rivayetle bağlantılı olarak reddedilir; O sadece apaçık bir uyarıcıdır.

سنستدرجهم سنستدنيهم إلى الهلاك قليلا قليلا، وأصل الاستدراج الاستصعاد أو الاستنزال درجة بعد درجة. من حيث لا يعلمون ما نريد بهم وذلك أن تتواتر عليهم النعم فيظنوا أنها لطف من الله تعالى بهم، فيزدادوا بطرا وانهماكا في الغي حتى يحق عليهم كلمة العذاب.