Taberî bu ayeti Ashâb-ı Sebt (Cumartesi halkı) kıssası bağlamında ele alır: halktan bir grup, günah işleyenleri Allah'a karşı mazur göstermek amacıyla değil, üzerlerine düşen emr-i bi'l-maruf görevini yerine getirmek ve belki günahkarların Allah'tan korkup tövbe etmeleri umuduyla vaaz ettiklerini söylerler. İbn Abbas'tan gelen rivayete göre bu vaaz eden/nehyeden iki grup (şiddetle nehyedenler ve daha az şiddetle nehyedenler) helak olan zümreden ayrı tutularak azaptan kurtulmuş, günahı işleyip balık tutanlar ise maymun ve domuza çevrilerek helak edilmiştir. Kıraat farkına göre 'معذرة' kelimesi ref' veya nasb ile okunabilir; bu da anlamı 'mazeret beyanıdır' ya da 'mazur göstermek için vaaz ettik' şeklinde etkiler.

فلولا ما ذكر الله أنه أنجى الذين نهوا عن السوء لقلنا أهلك الجميع منهم

Zemahşerî'ye göre bu ayette geçen iki grup, kasabanın salihlerinden olup Sebt ihlalcilerini vazeden kimselerdir; birinci grup vaaz edilenlerin kabul etmeyeceğinden umutsuzluğa düşüp onlara neden nasihat ettikleri sorulan diğer gruba, vazetmenin fayda vermeyeceğini bildikleri halde bunu Allah'a karşı özür beyanı ve emr-i bil ma'ruftaki kusurdan kaçınmak amacıyla sürdürdüklerini söylemişlerdir. İkinci grubun ise ya umutsuzluklarının birincisi kadar kesinleşmemiş olması ya da işlerindeki aşırı hırs ve gayretleri sebebiyle vazdan vazgeçmediği belirtilir.

وإذا علم الناهي حال المنهي وأن النهي لا يؤثر فيه ، سقط عنه النهي ، وربما وجب الترك لدخوله في باب العبث

Râzî'ye göre 'meazireten' ifadesi, vaaz edenlerin Allah'a karşı özür ve mazeret beyanı sadedinde söylenmiştir; onlar kötülükten sakındırma görevini yerine getirdiklerini ortaya koyarak kendilerini Allah nezdinde savunmaktadırlar. Ayrıca bu bağlamda müfessir, köy halkının kaç fırkaya ayrıldığı (günah işleyenler, vaaz edenler, sessiz kalıp vazgeçirenleri kınayanlar) konusundaki farklı görüşleri ve İbn Abbas ile Hasan'ın bu fırkaların akıbetine dair rivayetlerini nakletmektedir.

فعلى هذا معنى قوله : أي قيام منا بعذر أنفسنا إلى الله تعالى ، فإنا إذا طولنا بإقامة النهي عن المنكر . قلنا : قد فعلنا فنكون بذلك معذورين

Kurtubî'ye göre bu metin, İsrailoğullarının üç gruba ayrıldığını aktarır: günah işleyip balık avlayanlar, onları yasaklayıp uzaklaşanlar, ve ne yasaklayan ne de günah işleyen bir grup. Vaaz edenler 'öğüdümüz Rabbinize karşı bir mazerettir' demişlerdir, yani öğüt vermek kendilerine düşen bir görevdir. Metin, üçüncü grubun (ne yasaklayan ne isyan eden) helak olup olmadığı hususunda İbn Abbas'tan farklı rivayetler nakleder; sonunda sadece azgınlık yapan grubun helak olduğu görüşünün ayetin zahirine daha uygun olduğu belirtilir.

وقال جمهور المفسرين : إن بني إسرائيل افترقت ثلاث فرق وهو الظاهر من الضمائر في الآية فرقة عصت وصادت وكانوا نحوا من سبعين ألفا وفرقة نهت واعتزلت وكانوا اثني عشر ألفا وفرقة اعتزلت ولم تنه ولم تعص

İbn Kesîr'e göre Sebt (cumartesi) yasağını çiğneyip balık avlayan grup maymuna dönüştürülmüş, onları açıkça kınayıp uyaran topluluk kurtulmuştur; tartışma asıl 'susan/sadece dilsiz kınayan' üçüncü grubun kurtulup kurtulmadığı noktasındadır. İbn Abbas'tan nakledilen rivayetlerde önce bu hususta tereddüt bildirilmiş, sonra İkrime'nin görüşü tercih edilerek sükût edenlerin de helâk olanlarla birlikte anıldığı, sadece fiilen nehyedenlerin necat bulduğu sonucuna varılmıştır.

فما نجا إلا الذين نهوا وهلك سائرهم وهذا إسناد جيد عن ابن عباس ولكن رجوعه إلى قول عكرمة في نجاة الساكتين أولى من القول بهذا لأنه تبين حالهم بعد ذلك والله أعلم

Beydâvî'ye göre balık avlama yasağını çiğneyenlere nasihat eden topluluk, köyün ıslah edici salih kişilerinden oluşan bir grup olup, bu kişiler öğüt vermede çok çalışmışlar ve muhataplarının öğütten yararlanmayacağından umutsuzluğa kapılmışlardır. Nasihatten vazgeçmeyenlere 'niçin öğüt veriyorsunuz?' diyenlerin sözü, öğüdün fayda vermeyeceğini vurgulamak amaçlı bir aşırılık ifadesi ya da öğüdün faydasının sebebini soran bir soru olarak yorumlanabilir. 'Meazireten ilâ Rabbikum' cevabı ise, kötülükten men etmede kusur işlemekle suçlanmamak için Allah'a karşı özür beyanı sunmak anlamındadır.

قالوا معذرة إلى ربكم جواب للسؤال أي موعظتنا إنهاء عذر إلى الله حتى لا ننسب إلى تفريط في النهي عن المنكر