Bu metinde Taberî, öncelikle âyetin sonundaki kelimeyi 'iblâs' kökünden ele alarak bunun ye's/ümitsizlik, hüzün-nedamet, hüccetin kesilip susma veya huşû anlamlarına geldiğini nakleder; farklı dilcilerin görüşlerini şevâhid şiirlerle destekler. Ardından âyetin bütününe geçerek, kavimlerin kendilerine hatırlatılanı terk etmeleri üzerine Allah'ın onlara darlık yerine bolluk ve sağlık verdiğini, bunun bir istidrac (mühlet verip aldatma) olduğunu açıklar. Bu bolluğa sevindikleri anda ansızın azabın gelip onları hüccetleri kesilmiş ve nadim halde yakaladığını belirtir.

وأصل الإبلاس في كلام العرب عند بعضهم: الحزن على الشيء والندم عليه. وعند بعضهم: انقطاع الحجة، والسكوت عند انقطاع الحجة. وعند بعضهم: الخشوع، وقالوا: هو المخذول المتروك

Zemahşerî'ye göre Allah kullarını sırayla darlık (bâsâ-darrâ) ve genişlik-nimet (serrâ) ile denemektedir; bu, şefkatli bir babanın çocuğuna kâh sertlik kâh yumuşaklık göstererek onu ıslah etmeye çalışmasına benzer. Ancak bu topluluk nimet ve genişlik zamanında şükre yönelmek yerine sevinç ve şımarıklığa (ferah ve batar) kapılmış, sıkıntı zamanında ise tevbe ve özre yönelmeksizin sadece hasret ve ümitsizlik içinde kalmışlardır. Sonuçta salihlerin kendilerine yaptığı hatırlatmayı unutan kimsenin unutuşu gibi terk etmişler, bunun üzerine başlarına gelen şiddetli azap ise meshe (suret değiştirme) dönüşmüştür.

ليزاوج عليهم بين نوبتي الضراء والسراء ، كما يفعل الأب المشفق بولده يخاشنه تارة ويلاطفه أخرى ، طلبا لصلاحه من الخير والنعم ، لم يزيدوا على الفرح والبطر

Bu müfessire göre ayet, Allah'ın günahkâr kullara refah ve bolluk kapılarını açmasının bir azap değil, aksine bir istidraç (mekir) olduğunu bildirmektedir. Kullar bu bolluğu kendi hak ettikleri bir şey zannettiklerinde kalplerinin katılaştığı ve öldüğü ortaya çıkar; bu durum aslında Allah'ın onları tuzağa düşürmesidir. Peygamber'in de bu ayeti okuyarak günahlar üzerine verilen nimetin istidraç olduğunu belirttiği nakledilir.

في هذه الآية مكر بالقوم ورب الكعبة ، وقال صلى الله عليه وسلم إذا رأيت الله يعطي على المعاصي فإن ذلك استدراج من الله تعالى ثم قرأ هذه الآية

Kurtubî'ye göre bu ayette geçen 'nisyan' (unutma), kişinin fiili olmadığı halde neden kınandığı sorusuna cevaben, gerçek unutma değil 'terk etme' anlamındadır; zira bir şeyden yüz çevirerek onu terk eden kimse, sanki onu unutmuş gibi konumlandırılır. Ayrıca ayette geçen nimetlerin bolca açılması (her şeyin kapılarının açılması), kullar şımarıp bunu Allah'ın kendilerinden razı olduğuna delil sayınca, aslında bunun bir istidrac (yavaş yavaş azaba yaklaştırma) olduğu belirtilir. Ansızın gelen azap (bağteten) da, önceden hiçbir alamet olmaksızın gafil bir halde yakalanmayı ifade eder.

فالجواب أن ( نسوا ) بمعنى تركوا ما ذكروا به عن بن عباس وبن جريج وهو قول أبي علي وذلك لأن التارك للشيء إعراضا عنه قد صيره بمنزلة ما قد نسي

İbn Kesîr'e göre bu ayette geçen zenginlik ve genişlik verilmesi, Allah'ın azgınlar için bir istidraç ve mühlet vermesidir; kişiye dünya nimetleri günahlarına rağmen verilmesi aslında bir aldanma sebebidir. Ayrıca 'müblis' kelimesi her hayırdan ümidini kesmiş kimse anlamındadır. Metin ayrıca 'مثلا' ve 'بعوضة' kelimelerinin i'rab ve nahiv yönlerini, bunların الله'ın en küçük şeyle bile misal vermekten çekinmediğini ifade ettiğini açıklar.

قال الحسن البصري من وسع الله عليه فلم ير أنه يمكر به فلا رأي له ومن قتر عليه فلم ير أنه ينظر له فلا رأي له

Beydâvî'ye göre kavim, kendilerine hatırlatılan bela ve sıkıntılardan ibret almayıp bunları unuttuklarında Allah onlara her türlü nimetin kapılarını açmıştır; bu, sıkıntı ve refahı sırayla vererek onları imtihan etmek, hücceti tamamlamak ve mazeretlerini ortadan kaldırmak içindir, ya da rivayet edilen bir hadise göre bu bir 'mekr' (tuzak/hile) durumudur. Nimetlerle şımarıp bunları verene şükretmeyi bırakınca ansızın azapla yakalanmışlar ve çaresiz, ümitsiz bir hâle düşmüşlerdir. Zalim kavmin kökü tamamen kesilmiş, hiç kimse kalmamış; bu helak ise yeryüzü halkını onların kötü inanç ve amellerinin uğursuzluğundan kurtardığı için büyük bir nimet olup Allah'a hamd edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

فتحنا عليهم أبواب كل شيء من أنواع النعم مراوحة عليهم بين نوبتي الضراء والسراء، وامتحانا لهم بالشدة والرخاء إلزاما للحجة وإزاحة للعلة، أو مكرا بهم لما روي أنه عليه الصلاة والسلام قال «مكر بالقوم ورب الكعبة»