Taberî, 'hanîf' kelimesini İbrahim'in dini üzerinde istikamet ve ona tabi olmak şeklinde açıklar; bunun Beytullah'ı haccetmek olamayacağını çünkü cahiliyye müşriklerinin de haccettiğini ama Allah'ın onları hanîf saymadığını belirtir. Ayrıca ayetin, İslam ehlinin diğer millet ehline karşı üstün kılındığına dair bir hüküm olduğunu, Ehl-i Kitab ile Müslümanlar arasındaki üstünlük tartışması üzerine indiğini nakleder. İkinci pasajda ise İbrahim'e verilen 'halil' (dost) sıfatının anlamı üzerinde durur; bunun Allah yolunda sevgi-düşmanlık ilişkisi olduğunu ve ayrıca meşhur rivayetle Allah'ın ona un mucizesi lütfetmesinden dolayı bu ismi aldığını aktarır.

قال أبو جعفر: الحنيف عندي هو الاستقامة على دين إبراهيم واتباعه على ملته. وذلك أن الحنيفية لو كانت حج البيت لوجب أن يكون الذين كانوا يحجونه في الجاهلية من أهل الشرك كانوا حنفاء

Zemahşerî bu ifadenin, fiilin tek nesneye geçişli (müteaddî) formundan okunduğunu belirtiyor; 'وليا' ve 'ولايتي' kelimeleri arasındaki farkı kıraat farklılığı bağlamında ele alıyor.

فالقراءة الأولى من المتعدي إلى واحد وهو

Bu metinde Kurtubî, önce 'kim İslâm dinini seçip Allah'a yönelirse' ifadesinin İbn Abbas'tan gelen bir rivayetle Hz. Ebu Bekir'e işaret ettiğini aktarır; ardından ayette geçen 'halil' (dost) kelimesinin İbrahim'e nisbetle taşıdığı anlamları etraflıca inceler. Halil kelimesinin sevginin kalbe nüfuz etmesi, muhabbet/mahbubiyet, ihtisas, ihtiyaç/fakr gibi çok sayıda dilsel ve rivayete dayalı izahını sunar. Bu bağlamda Hz. Muhammed'in Ebu Bekir'i 'halil' edinmeyi arzuladığına dair hadisi de zikrederek sahabeler arasında ayrıcalık iddialarına karşı bir cevap verir.

وخليل فعيل بمعنى فاعل كالعليم بمعنى العالم وقيل : هو بمعنى المفعول كالحبيب بمعنى المحبوب وإبراهيم كان محبا لله وكان محبوبا لله

Beydâvî'ye göre 'kendini Allah'a teslim eden' ifadesi, nefsini yalnızca Allah'a bağlayıp O'ndan başka rab tanımayan kişiyi anlatır; bu kişi ayrıca iyilik işleyip kötülüklerden kaçınan (muhsin) ve İbrahim'in dinine, diğer tüm dinlerden yüz çevirerek uyan biridir. Bu, insanoğlunun ulaşabileceği dinî kemalin en üst noktası olarak sunulmuştur. Allah'ın İbrahim'i 'halil' (dost) edinmesi ise, dostun dostuna gösterdiği ikram gibi özel bir seçkinlik ve şereflendirmedir; bu ifadenin tekrar zikredilmesi (zamir yerine isim kullanılması) İbrahim'in şanını yüceltme ve onun asıl övülen kişi olduğunu vurgulama amacı taşır.

ومن أحسن دينا ممن أسلم وجهه لله أخلص نفسه لله لا يعرف لها ربا سواه. وقيل بذل وجهه له في السجود وفي هذا الاستفهام تنبيه على أن ذلك منتهى ما تبلغه القوة البشرية.

Bu müfessire göre ayetin İbrahim'in dini/milleti ile bağlantısı iki yönden açıklanabilir: birincisi İbrahim'in dindeki yüksek derecesi sebebiyle Allah'ın onu halil (dost) edinmesi, onun yoluna ve ahlakına uyulmayı gerekli kılmıştır; ikincisi ise Allah'ın onu hanif olarak vasıflandırıp ardından halil edinmesi, bu makama şeriatini bilip o yükümlülükleri yerine getirdiği için ulaştığını göstermektedir. Ayrıca 'halil' kelimesinin türeyişi hakkında üç görüş nakledilir: sevginin kalbin her zerresine işlemesi, kişinin huy ve tavırlarında sana uyması, ya da yolunda seninle birlikte yürümesi.

المسألة الأولى : في تعلق هذه الآية بما قبلها ، وفيه وجهان : الأول : أن إبراهيم عليه السلام لما بلغ في علو الدرجة في الدين أن اتخذه الله خليلا كان جديرا بأن يتبع خلقه وطريقته

İbn Kesîr, İbrahim'in 'halîlullah' (Allah'ın dostu) diye anılmasının, Rabbine olan itaatinin ve muhabbetinin çokluğundan kaynaklandığını belirtir. Bu vasfın, Hz. Muhammed'in de kendisine 'habîbullah' denilmesiyle benzer bir mertebeye işaret ettiğini, dolayısı ile Hz. Muhammed'in ümmetinin İbrahim'e tabi olmaya teşvik edildiğini aktarır. Ayrıca İbrahim'in bu ismi almasına dair anlatılan İsrailoğullarına ait bir rivayetin sıhhatinde tereddüt bulunduğunu, bunun ancak sahih olup olmadığına hükmedilemeyen bir haber (İsrailiyyat) sayılabileceğini söyler.

وإنما سمي خليل الله لشدة محبته لربه عز وجل لما قام له به من الطاعة التي يحبها ويرضاها