Taberî, ayetteki 'rağbet/re'fet almasın' ifadesinin, zina had cezasının uygulanmasında müminlerin gevşeklik göstermemesi, cezayı hafifletmemesi veya terk etmemesi anlamına geldiğini savunur. Ayrıca 'dînillah' (Allah'ın dini) ifadesinin buradaki karşılığının Allah'a itaat olduğunu ve zina edenler için farz kılınan itaatin had cezasının tam olarak uygulanmasından ibaret olduğunu belirtir. Bu nedenle vurgulanan husus, cezanın sayısında (yüz değnek) bir eksiltme yapılmaması, ancak vuruşun şiddeti konusunda kesin bir ölçünün bulunmadığıdır.

وأولى القولين في ذلك بالصواب قول من قال: معنى ذلك: ولا تأخذكم بهما رأفة في إقامة حد الله عليهما الذي افترض عليكم إقامته عليهما. وإنما قلنا ذلك أولى التأويلين بالصواب، لدلالة قول الله بعده

Zemahşerî'ye göre 'ez-zâniyetü ve'z-zânî' ifadesindeki elif-lam ism-i mevsul anlamındadır ve şart manası taşır, buna göre takdir 'zina eden kadın ve erkek, işte onları dövün' şeklindedir; bu da 'zina eden kimse' anlamındaki umumi bir ifadedir ve hem muhsan hem de muhsan olmayanı kapsar. Ayrıca müellife göre âyetin özü, müminlerin Allah'ın dininde katı ve sağlam davranmaları, had cezalarını uygularken yumuşaklık ve merhamete kapılmamaları gerektiğidir; bu hususta Hz. Peygamber'in kendi kızı hakkındaki sözü örnek gösterilmiştir.

وإنما دخلت الفاء لكون الألف واللام بمعنى الذي وتضمينه معنى الشرط ، تقديره : التي زنت ، والذي زنى فاجلدوهما ، كما تقول : من زنى فاجلدوه

Bu metinde Râzî, zina cezasının şer'î hükümlerini ayrıntılı biçimde ele alır: zina büyük günahlardan sayılır, livâta (livata) hükmünün zina hükmüne kıyasla değerlendirilmesi, hadd cezasının uygulanmasında merhametin (re'fet) haddi ta'til etmemesi gerektiği ve 'ez-zâniyeh' lafzının umum ifade edip etmediği tartışılır. Ayrıca recim cezasının sabit olduğuna dair sahabeden nakledilen rivayetler ve haddin uygulanmasının imamlara/hakimlere ait olduğu, kölelerin efendisi tarafından değil hakim tarafından cezalandırılması gerektiği sonucuna varılır.

واعلم أن الزنا حرام وهو من الكبائر ويدل عليه أمور : أحدها : أن الله تعالى قرنه بالشرك

Kurtubî bu ayeti hür-bekar zina edenlerin haddi olarak açıklar; cezanın yüz sopa olduğunu, sünnetle sürgün cezasının da sabit olduğunu, cariyeler için had elli sopa iken, muhsan hürler için recmin devreye girdiğini belirtir. Ayrıca 'ez-zâniyetü' ve 'ez-zânî' kelimelerinin irab tartışmasını, cezanın uygulanmasında bir topluluğun (tâife) hazır bulunması gerekliliğini ve bu sayının kaç kişi olduğu konusundaki âlimler arası ihtilafı aktarır.

هذا حد الزاني الحر البالغ البكر وكذلك الزانية البالغة البكر الحرة وثبت بالسنة تغريب عام على الخلاف في ذلك وأما المملوكات فالواجب خمسون جلدة لقوله تعالى : فإن أتين بفاحشة فعليهن نصف ما على المحصنات من العذاب

Bu metne göre Nur 3. ayet, zinanın ancak zaniye veya müşrike bir kadınla vaki olacağını haber vermektedir; ayrıca zina haddi konusunda bekar zaninin yüz celde ile cezalandırılacağını ve buna ilaveten bir yıl sürgün edileceğini, muhsan olanın ise recmedileceğini bildirmektedir. Ayette geçen 'taife' kelimesinin haddin uygulanması sırasında hazır bulunması gereken şahitler topluluğunu ifade ettiği, bunun sayısı hususunda alimler arasında bir kişiden on kişiye kadar farklı görüşler bulunduğu aktarılmaktadır. Ayrıca had cezasının uygulanmasında acıma duygusunun infazı engellememesi gerektiği, ayetteki 'rafet' yasağının haddi terk etmeye sevk eden merhamet olduğu belirtilmektedir.

هذا خبر من الله تعالى بأن الزاني لا يطأ إلا زانية أو مشركة أي لا يطاوعه على مراده من الزنا إلا زانية عاصية أو مشركة لا ترى حرمة ذلك

Beydâvî'ye göre âyet zina eden bekâr (gayr-i muhsan) kimseler için yüz değnek cezasını hükme bağlamaktadır; zaniye kelimesinin zani'den önce zikredilmesi zinanın çoğunlukla kadının erkeğe kendini arz etmesiyle vuku bulması ve fesadının kadına nispetle daha çok tahakkuk etmesindendir. Ceza uygulanırken acıma duygusuna kapılıp had cezasının terk edilmemesi veya hafifletilmemesi emredilmiş, ayrıca cezanın bir grup mümin huzurunda infaz edilmesinin teşhir yoluyla caydırıcılığı artırmak amacı taşıdığı belirtilmiştir. Şafiî'nin hür kimseye ilaveten bir yıl sürgün cezasını da eklediği, bunun âyete aykırı olmadığı için nesih sayılmayacağı ifade edilmiştir.

وإنما قدم الزانية لأن الزنا في الأغلب يكون بتعرضها للرجل وعرض نفسها عليه ولأن مفسدته تتحقق بالإضافة إليها، والجلد ضرب الجلد وهو حكم يخص بمن ليس بمحصن لما دل على أن حد المحصن هو الرجم