وَكَذَٰلِكَ أَنزَلْنَٰهُ ءَايَٰتٍۭ بَيِّنَٰتٍ وَأَنَّ ٱللَّهَ يَهْدِى مَن يُرِيدُ
“İşte biz onu (Kur'ân'ı) böylece, apaçık âyetler olarak indirdik. Şüphesiz Allah dilediğini doğru yola eriştirir.” — Elmalılı Hamdi Yazır
Taberî9-10. yy✓ Alıntı doğrulandı
Taberî'ye göre bu ayet, Allah'ın ölüleri diriltmeye kadir olduğuna dair delilleri insanlara açıkça beyan ettiği gibi, Kur'an'ı da Hz. Muhammed'e apaçık ayetler olarak indirdiğini bildirmektedir. Bu ayetler, Allah'ın hidayet vermeyi dilediği kimseyi hakka ulaştıran açık delillerdir. Ayrıca Allah'ın bu Kur'an'ı, doğruya ve hak yoluna muvaffak kılmak istediği kimseler için indirdiği belirtilir.
كذلك أنزلنا إلى نبينا محمد صلى الله عليه وسلم هذا القرآن آيات بينات، يعني: دلالات واضحات، يهدين من أراد الله هدايته إلى الحق
Fahreddin er-Râzî12-13. yy✓ Alıntı doğrulandı
Bu müfessire göre ayetteki 'hidayet' kavramı, Ehl-i Sünnet'e göre 'marifetin yaratılması' olarak yorumlanmalı, çünkü delillerin ortaya konması tüm mükellefler için gerçekleşmiştir ve ayet hidayetin Allah'ın meşietine bağlı olduğunu göstermektedir. Ayrıca ayet, dinler arasındaki ihtilafın üç ana kategoriye (nübüvvet ortaklığında ihtilaf, nübüvvette ihtilaf, ilahta ihtilaf) ve bunun sonucunda altı dine (İslam ve şeytana ait beş din) ayrıldığını açıklamaktadır.
المراد من الهداية ، إما وضع الأدلة أو خلق المعرفة والأول غير جائز لأنه تعالى فعل ذلك في حق كل المكلفين ولأن قوله : دليل على أن الهداية غير واجبة عليه بل هي معلقة بمشيئته سبحانه
İbn Kesîr14. yy✓ Alıntı doğrulandı
Bu metinde İbn Kesîr, ayetin Allah'ın dilediğini saptırıp dilediğine hidayet vermesi anlamına geldiğini belirtir. Bu fiilde Allah'ın tam bir hikmetinin ve kesin bir hüccetinin bulunduğunu ifade eder.
أي يضل من يشاء ويهدي من يشاء وله الحكمة التامة والحجة القاطعة في ذلك
Beydâvî13. yy✓ Alıntı doğrulandı
Beydâvî'ye göre Kur'an'ın apaçık ayetler halinde indirilmesi, Allah'ın dilediğini bununla hidayete erdirmesi veya hidayet üzere sabit kılması içindir. Ayette sayılan mümin, Yahudi, Sabiî, Hristiyan, Mecusi ve müşrik gruplar arasında kıyamet günü Allah'ın hükmedeceği, haklıyı haksızdan ayırt edeceği veya herkese layık olduğu karşılığı vererek kendine uygun yere yerleştireceği belirtilir. Cümlenin her iki tarafına 'إن' getirilmesi ise tekidi artırmak içindir.
إن الله يفصل بينهم يوم القيامة بالحكومة بينهم وإظهار المحق منهم على المبطل، أو الجزاء فيجازي كلا ما يليق به ويدخله المحل المعد له، وإنما أدخلت إن على كل واحد من طرفي الجملة لمزيد التأكيد
Günümüz bağlantısı
Bu karşılaştırma, hakikate ulaşmanın hem açık delillerle hem de kişinin içtenlikli çabasıyla ilişkili olduğunu düşündürebilir; günümüzde bu, ilim ile iman arasındaki uyumu ve farklı görüşlere karşı hoşgörülü bir yaklaşımı hatırlatan bir zemin sunabilir. Ayrıca ihlasla hakikati arama çabasının, toplumsal çeşitlilik içinde saygılı bir diyalog kurmaya katkı sağlayabileceği düşünülebilir.
Yapay zekâ analizi — fetva veya hüküm değildir, henüz uzman incelemesinden geçmemiştir