Taberî'ye göre bu ayette Allah'ın münafıklara verdiği örnek, bu ayetin Yahudiler hakkında indiği, dolayısıyla ateşle örneklendirilenlerin de aynı bağlamda değerlendirilmesi gerektiği yönünde açıklanır. Ayrıca 'temsil' ifadesinin gramatik yapısı (tekil-çoğul ilişkisi) üzerinde durularak, fiillerin ve isimlerin benzetilmesindeki farklı kullanım kurallarına işaret edilir. İbn Abbas'tan nakledilen üç farklı rivayet aktarılarak münafıkların hakkı görüp sonra inkârla onu söndürmesi teşbihiyle açıklanır.

وإنما اخترنا هذا التأويل، لأن هذه الآية نزلت في اليهود، وإياهم عنى الله تعالى ذكره بها، ولم تكن اليهود أهل أوثان يعبدونها ولا أهل أصنام يعظمونها ويرجون نفعها أو دفع ضرها.

Verilen metin parçası, ayetin içeriğine dair herhangi bir yorum, açıklama veya analiz içermemektedir. Sadece Bakara suresi 17. ayete bir atıf ve 've kavlühû' (onun sözü) ifadesiyle başlayan yarım kalmış bir cümle bulunmaktadır. Bu nedenle metinden Zemahşerî'nin bu ayet hakkındaki görüşünü çıkarmak mümkün değildir.

( البقرة : 17 ) وقوله :

Bu müfessire göre ayetteki temsil, soyut bir hakikati (iman/küfür, nifak) doğrudan anlatmak yerine somut bir örnekle (ateş yakan kişi) göstererek kalplere daha etkili biçimde yerleştirmeyi amaçlar. Nur ve zulmet kelimelerinin seçimi, çoğul ve nekre kullanılması, nurun tamamen giderildiğini vurgulamak içindir; 'ezhebe' fiili ile 'zehebe bihi' arasındaki fark da nurun kökten yok edilmesini ifade eder. Ayrıca münafıkların kıssasının garipliği sebebiyle 'mesel' lafzının kullanıldığı belirtilir.

أن المقصود من ضرب الأمثال أنها تؤثر في القلوب ما لا يؤثره وصف الشيء في نفسه ، وذلك لأن الغرض من المثل تشبيه الخفي بالجلي ، والغائب بالشاهد ، فيتأكد الوقوف على ماهيته ، ويصير الحس مطابقا للعقل

Kurtubî, ayetteki 'ظلمات' kelimesinin okuma farklılıklarını (Aşmeş, Eşheb el-Ukaylî, Kisâî) ve dilbilgisel izahlarını aktarır. Ayrıca 'الذي' lafzının tekil olmasına rağmen çoğula delalet edebileceğini, bunun Arap dilinde bilinen bir kullanım olduğunu belirtir. Sonuçta ayetin münafıkları, karanlıkta ateş yakıp ışığı sönen kimseye benzettiğini; onların dünyada gösterdikleri imanla Müslümanlara özgü hükümlerden yararlandıklarını fakat ahirette bu nurun söneceğini açıklar.

قال البصريون : أبدل من الضمة فتحة لأنها أخف

İbn Kesîr'e göre bu ayet, münafıkların halini tasvir eden bir temsildir: Kâinat İslam'a girip 'lâ ilâhe illallah' kelimesini söylemekle dünyada nikâh, miras, kan ve mal koruması gibi Müslümanlara has bir aydınlığa (nur) kavuşmuşlar, fakat bu iman kalplerinde köklü olmadığı için ölüm anında bu aydınlık kendilerinden alınmış ve karanlıkta bırakılmışlardır. Bu durum, karanlıkta ateş yakıp çevresini gören, sonra ateşi sönünce hiçbir şey göremeyen adamın haline benzetilmiştir.

فذلك المنافق كان في ظلمة الشرك فأسلم فعرف الحلال والحرام والخير والشر فبينما هو كذلك إذ كفر فصار لا يعرف الحلال من الحرام ولا الخير من الشر

Beydâvî'ye göre bu ayet, önceki ayette münafıkların hakiki durumu anlatıldıktan sonra bunu pekiştirmek ve açıklığa kavuşturmak amacıyla getirilmiş bir temsildir; ateş yakan kişinin ışığının sönüp karanlıkta kalmasıyla münafıkların hidayeti kaybedip nifak karanlığında kalmaları arasında benzerlik kurulmuştur. Ateşin nurunun giderilip yerine tam bir karanlığın bırakılması, onların hakikatten hiçbir pay taşımadıklarını göstermek içindir. Bu durum aynı zamanda irade halleri sahih olup muhabbet iddiasında bulunan, ancak kendisine gelen irade nurlarının giderildiği kimseleri de kapsamına alır.

والآية مثل ضربه الله لمن آتاه ضربا من الهدى فأضاعه، ولم يتوصل به إلى نعيم الأبد فبقي متحيرا متحسرا