Taberî'ye göre Allah geceleyin insanların ruhlarını bedenlerinden alır (uyku halinde vefat), gündüz yaptıkları amelleri (iyi-kötü kazandıklarını) bilir; sonra gündüz onları uyandırıp diriltir ki takdir edilen ömür süresi tamamlansın. Bu ayet, öldükten sonra dirilmeyi inkâr eden müşriklere karşı bir delil niteliğindedir: her gece küçük bir ölüm (uyku) ve her sabah küçük bir diriliş (uyanma) yaşandığına göre, asıl ölümden sonra dirilmenin de mümkün olduğu gösterilmektedir. Sonunda dönüş Allah'adır ve O, dünyada yapılanları haber verip karşılığını verecektir.

وهذا الكلام وإن كان خبرا من الله تعالى عن قدرته وعلمه، فإن فيه احتجاجا على المشركين به الذين كانوا ينكرون قدرته على إحيائهم بعد مماتهم وبعثهم بعد فنائهم

Zemahşerî'ye göre gece uyku, gündüz kazanılan günahlarla geçirilen ömürlerin sonunda Allah'ın insanları kabirlerden diriltmesi, tayin edilmiş bir ecelin (bu ecelin gerçekleşmesi) ile ilgilidir; bu diriliş, amellerin karşılığının verileceği hesap durağına dönüştür. 'Hakkâ' kelimesi de bu ifadeyi pekiştiren bir mastar olarak açıklanmaktadır.

وهو الأجل الذي سماه وضربه لبعث الموتى وجزائهم على أعمالهم . وهو المرجع إلى موقف الحساب في ليلكم ونهاركم

Kurtubî'ye göre bu ayet, Allah'ın insanları uykuda 'öldürmesini' yani ruhları/nefisleri tasarruftan alıp geri çekmesini anlatır; bu gerçek ölüm değil, ruhun bedenden ayrılmaksızın hareketten kesilmesidir. Uyanma ise bir tür yeniden dirilişe benzetilmiş, böylece ayet öldükten sonra dirilişe (ba's) delil teşkil etmiştir. Allah'ın kâfirlere mühlet vermesi onların günahlarından habersiz olduğu için değil, belirlenmiş bir süreyi (ecel) tamamlamaları içindir; sonunda hepsi O'na döndürülüp cezalandırılacaklardır.

أي ينيمكم فيقبض نفوسكم التي بها تميزون وليس ذلك موتا حقيقة بل هو قبض الأرواح عن التصرف بالنوم كما يقبضها بالموت

İbn Kesîr, ayetteki ifadenin gündüz vakti gerçekleşen tevekkül/kabz-ı ruh haline işaret ettiğini, bunun Mücahid, Katade ve Süddî'nin görüşü olduğunu, İbn Cüreyc'in Abdullah b. Kesîr'den naklen bunu uyku hali (rüya) olarak yorumladığını ancak birinci görüşün daha açık (zâhir) olduğunu belirtir. Ayrıca ruhun uyku halinde bir melek tarafından alınıp Allah'ın izniyle geri verildiğine veya tutulduğuna dair bir hadis nakleder. Ayette önce büyük ölüm (kıyamet günü vefat) sonra küçük ölüm (uyku) zikredilirken, bu ayette sıralamanın tersine çevrildiğini vurgular.

أي في النهار قاله مجاهد وقتادة والسدي وقال ابن جريج عن عبد الله بن كثير أي في المنام والأول أظهر

Beydâvî'ye göre bu ayet, uykuyu ölüme benzeterek Allah'ın geceleyin insanları uyutup gözetlediğini, gündüz yaptıkları işleri bildiğini, sonra onları uyandırıp dünyadaki belirlenmiş sürelerini tamamlattırdığını, en sonunda da ölümle kendisine döndürüp yaptıklarından haberdar edeceğini ifade eder. Ayrıca bir görüşe göre ayet kâfirlere hitaptır; bu okumada gece leş gibi yatmaları, gündüz ise günah kazanmaları anlatılır ve Allah'ın onları kabirlerinden diriltip amellerinin karşılığını vereceği vurgulanır.

استعير التوفي من الموت للنوم لما بينهم من المشاركة في زوال الإحساس والتمييز فإن أصله قبض الشيء بتمامه

Bu müfessire göre 'hasat gününde hakkını verin' ifadesindeki hak, Abdullah b. Abbas'tan gelen bir rivayete göre zekattır: yağmurla sulanan üründe onda bir, dolaplarla sulananda yirmide bir. Buna karşı hasat günü henüz başaktayken zekatın nasıl verileceği ve surenin Mekkî olmasına rağmen zekatın Medine'de farz kılınmış olması itirazları da metinde tartışılır ve cevaplandırılır. İkinci görüş olarak Mücahid'den, bunun zekat dışında mala ait bir hak olduğu; üçüncü görüş olarak Said b. Cübeyr'den ise bunun zekat farz kılınmadan önceki bir hüküm olup sonradan neshedildiği nakledilir; müfessir birinci görüşü tercih eder.

يريد به العشر فيما سقت السماء ، ونصف العشر فيما سقي بالدواليب