Bu metinde Taberî önce, İsrailoğulları'nın ineği kesme konusundaki isteksizliğini fiyatının yüksekliği ve katili teşhis etme korkusuyla açıklıyor. Ardından ayrı bir konuya geçerek 'أكاد أخفيها' ifadesindeki kıraat farklılıklarını ele alıyor ve bunun 'kendimden gizlerim' anlamına geldiğini, 'açığa çıkarırım' anlamına gelen fetha ile okunan kıraati ise reddettiğini belirtiyor.

فعلى ضم الألف من أخفيها قراءة جميع قراء أمصار الإسلام، بمعنى: أكاد أخفيها من نفسي، لئلا يطلع عليها أحد، وبذلك جاء تأويل أكثر أهل العلم

Verilen metin parçası son derece kısa ve kopuk olduğundan, ayetle ilgili anlamlı bir tefsir görüşü çıkarmak mümkün değildir. Metin, sadece 'sa'y' (çaba/koşma) kavramıyla ilgili bir ayete atıfta bulunan ve gramatik bir bağlantı ('müteallik') belirten kısa bir ibareden ibarettir. Bu haliyle Zemahşerî'nin bu ayet hakkındaki asıl görüşü metinden anlaşılamamaktadır.

متعلق بآية بسعيها

Bu metin, 'ekâdü uhfîhâ' ifadesindeki gizleme fiilinin kıyametin vaktine dair olduğunu ve kıyamet vaktinin gizli tutulmasının hikmetinin, insanın ölüm vaktini bilmesi halinde günaha dalıp son anda tövbe ederek cezadan kurtulma yoluna sapmasını önlemek olduğunu aktarır. Ayrıca 'kâde' fiilinin dilsel olarak olumsuzluğu olumlama, olumlamayı ise olumsuzlama anlamına gelebileceği çeşitli kıraat ve dil vecihleriyle tartışılır. Metin ayrıca ayetin devamındaki 'sa'y' kavramının kulun fiilinin Allah tarafından yaratılmadığına dair bir delil olarak kullanıldığını da nakleder.

السؤال الثاني : ما الحكمة في إخفاء الساعة وإخفاء وقت الموت ؟ الجواب : لأن الله تعالى وعد قبول التوبة فلو عرف وقت الموت لاشتغل بالمعصية إلى قريب من ذلك الوقت ثم يتوب فيتخلص من عقاب المعصية فتعريف وقت الموت كالإغراء بفعل المعصية ، وإنه لا يجوز .

Kurtubî'ye göre 'أكاد أخفيها' ifadesindeki 'أخفيها' kelimesi hem 'gizlerim' hem de zıt anlamıyla 'açığa çıkarırım' şeklinde okunabilen çok yönlü bir kelimedir; Said b. Cübeyr ve bazı dilciler bunu 'ızhâr' (açığa çıkarma) olarak okumuş, İbn Abbas ve müfessirlerin çoğu ise 'kendimden bile gizlerim' anlamında yorumlamıştır. Kurtubî, Nehhâs'ın tercihini nakleder: doğru ve yaygın kıraat olan 'أخفيها'nın şâz kıraate göre değil, gizleme anlamına göre okunması ve 'كاد' fiiliyle bağlantılı bir takdir yapısı ('إن الساعة آتية أكاد آتى بها') üzerinden anlaşılması daha uygundur. Sonuç olarak Allah'ın kıyamet vaktini kendinden dahi gizlediği, böylece insanın tövbeyi geciktirmeden amel etmesi gerektiği anlamı tercih edilmektedir.

قال بن عباس وأكثر المفسرين فيما ذكر الثعلبي : إن المعنى أكاد أخفيها من نفسي وكذلك هو في مصحف أبي وفي مصحف بن مسعود : أكاد أخفيها من نفسي فكيف يعلمها مخلوق

İbn Kesîr'e göre kıyametin gerçekleşmesi kesin ve kaçınılmazdır. 'Onu kendimden bile gizli tutmaya çalışıyorum' ifadesiyle ilgili olarak sahabe ve tabiinden farklı kıraat ve yorumlar nakledilir; bazıları bunu Allah'ın kıyamet ilmini bütün mahlûkattan, melekler ve peygamberler dahil hiç kimseye açmadığı şeklinde anlamış, bazıları da 'nefsî' ifadesini Allah'ın kendi zatından gizlemeyeceği anlamında yorumlamıştır.

قال الضحاك عن ابن عباس أنه كان يقرؤها أكاد أخفيها من نفسي يقول لأنها لا تخفى من نفس الله أبدا وقال سعيد بن جبير عن ابن عباس من نفسه

Beydâvî'ye göre 'أكاد أخفيها' ifadesi kıyametin vaktinin gizlenmesine işaret eder; bunun sebebi ya Allah'ın vaktini neredeyse hiç açıklamayacak olması ya da bunu haber vermemesi gerekirken lütuf ve mazeretleri kesmek için bildirmiş olmasıdır. Ayrıca 'فتح' okuyuşuna göre 'أخفيها' fiili 'gizlemek' değil 'açığa çıkarmak' anlamına da gelebilir. 'فلا يصدنك عنها' ifadesindeki nehiy, aslında Musa'ya değil kâfire yöneliktir; maksat kâfirin Musa'yı kıyamete inanmaktan veya namazdan alıkoymasını engellemektir, bu da Musa'nın fıtratının selameti ve dininde sağlam olması gerektiğine bir işarettir.

أكاد أخفيها أريد إخفاء وقتها، أو أقرب أن أخفيها فلا أقول إنها آتية ولولا ما في الأخبار بإتيانها من اللطف وقطع الأعذار لما أخبرت به، أو أكاد أظهرها من أخفاه إذا سلب خفاءه، ويؤيده القراءة بالفتح من خفاه إذا أظهره.