Taberî, ayetteki 'onları buldurduk/gösterdik' ifadesinin, Kehf ehlinin durumunu görenlerin, Allah'ın kudretine ve kıyametin gerçekliğine dair şüphelerini gidermek amacıyla gerçekleştiğini aktarır. Kavim üzerlerine bina yapılması hususunda ihtilafa düşmüş, müşrikler onlara bir bina yapıp mabet edinmek isterken, müslümanlar onların kendilerinden olduğunu ve üzerlerine mescid yapılması gerektiğini söylemiştir. Ayrıca Dekyanus'un mü'minlere yaptığı zulüm ve Ashab-ı Kehf'in bu zulme karşı Allah'a sığınıp ibadete yönelmesi kıssası detaylı olarak nakledilmektedir.

وقال المسلمون: بل نحن أحق بهم، هم منا، نبني عليهم مسجدا نصلي فيه، ونعبد الله فيه

Bu müfessire göre 'aralarında tartıştıkları zaman' ifadesindeki tartışma (tenâzu') Ashab-ı Kehf'in halini gören topluluğun kendi aralarındaki ihtilaftır; bu ihtilafın konusu hakkında bâs (öldükten sonra dirilme) meselesi, mağara sahiplerinin uyuyup mu uyandığı yoksa öldüğü mü, mağara kapısının kapatılması mı yoksa üzerine mescit yapılması mı, dinleri ve isimleri gibi çeşitli görüşler nakledilmektedir. Râzî bu konudaki rivayetleri sıralayarak Allah'ın bu kıssayı, dönemin kralına ve halka bâsin hak olduğunu ispatlamak için bir delil kıldığını aktarır.

واختلفوا في المراد بهذا التنازع فقيل كانوا يتنازعون في صحة البعث ، فالقائلون به استدلوا بهذه الواقعة على صحته

Kurtubî'ye göre 've aserna aleyhim' ifadesi, Allah'ın Ehl-i Kehf'i (yaşadıkları dönemden çok sonra) insanlara buldurup göstermesini ifade eder; olay, ölümden sonra dirilişi (haşr) inkâr eden veya tereddüt eden bir kavmin bulunduğu dönemde gerçekleşmiştir. Onların bulunuşu, bedenlerin de ruhlarla birlikte diriltileceğine dair şüpheleri gidermiş ve Allah'ın vaadinin hak olduğunu ispatlamıştır. Ardından kıssanın devamı olarak kabirler üzerine mescid yapılmasının hükmüne dair fıkhi bir bahis açılmıştır.

فهذا معنى أعثرنا عليهم ليعلموا أن وعد الله حق أي ليعلم الملك ورعيته أن القيامة حق والبعث حق

İbn Kesîr'e göre Allah, mağara ehlini uyandırdıktan sonra o dönemdeki insanlara onları gösterip haberdar etmiş, ardından mağaranın kapısını üzerlerine kapatarak onları kendi hallerinde bırakmışlardır. Bunu söyleyenlerin kim olduğu hususunda İbn Cerîr'den iki görüş nakledilir: bunlar ya oradaki Müslümanlar ya da müşrikler olabilir; ancak zahir olan, söz sahibi ve nüfuzlu kişilerin bunu söylediğidir. Bu kişilerin bu davranışıyla övülüp övülmediği ise tartışmalıdır, çünkü Hz. Peygamber yahudi ve hristiyanları peygamber ve salih kişilerin kabirlerini mescid edinmelerinden dolayı lanetlemiştir.

فالله أعلم والظاهر أن الذين قالوا ذلك هم أصحاب الكلمة والنفوذ ولكن هل هم محمودون أم لا فيه نظر لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال لعن الله اليهود والنصارى اتخذوا قبور أنبيائهم وصالحيهم مساجد

Beydâvî'ye göre Allah'ın onları uyandırıp insanlara bildirmesindeki amaç, hem uykudan uyanmalarının ölümden dirilmeye benzediğini göstererek kıyametin ve öldükten sonra dirilişin hak olduğunu ispat etmek, hem de mağara ehlinin ölümü/durumu hakkında insanlar arasındaki ihtilafı ortadan kaldırmaktır. 'Rableri onları daha iyi bilir' ifadesi ise, kendi aralarında veya sonraki dönemlerde onların kimliği ve halleri hakkında tartışanlara verilen bir cevap niteliğinde ara söz (i'tiraz) olarak yorumlanmıştır.

وأن الساعة لا ريب فيها وأن القيامة لا ريب في إمكانها، فإن من توفى نفوسهم وأمسكها ثلاثمائة سنين حافظا أبدانها عن التحلل والتفتت، ثم أرسلها إليها قدر أن يتوفى نفوس جميع الناس

Zemahşerî'ye göre 'lenettehızenne aleyhim mesciden' ifadesi, ehl-i kehf öldükten sonra insanların onların türbesine (kabirlerinin bulunduğu yere) saygı gösterip oraya girmesini önlemek amacıyla mescid inşa etmek istemesiyle ilgilidir. Bu, Hz. Peygamber'in kabrinin Müslümanlar tarafından korunmasına benzetilir; ehl-i kehf'in kabri de aynı şekilde muhafaza edilmek istenmiştir. Ayrıca 'yetenazeûne beynehüm emrehüm' ifadesinin, insanların ehl-i kehf'in kıssasını birbirlerine anlatıp tartışmaları ya da onların defin işini nasıl düzenleyecekleri konusunda anlaşmazlığa düşmeleri şeklinde de yorumlanabileceği belirtilir.

ضنا بتربتهم ومحافظة عليها كما حفظت تربة رسول الله صلى الله عليه وسلم بالحظيرة من المسلمين