Taberî'ye göre 'salsâl' ifadesi, kuruyunca içi boş ses veren, vurulduğunda tıkırtı (salsala) çıkaran kuru çamur anlamına gelir; bu görüşü 'menten (kokuşmuş)' anlamına gelen görüşe tercih eder. 'Hame' ise siyaha dönüşmüş çamur, 'mesnûn' ise değişmiş/dönüşmüş anlamındadır. Taberî bu konuda müfessirler arasındaki ihtilafı nakledip kendi tercihini gerekçesiyle belirtir.

والذي هو أولى بتأويل الآية أن يكون الصلصال في هذا الموضع الذي له صوت من الصلصلة، وذلك أن الله تعالى وصفه في موضع آخر فقال

Zemahşerî bu ayette geçen hitabın kime yöneldiği konusundaki farklı görüşleri nakleder: bir görüşe göre iltifat sanatıyla Hakk'a dönüş vardır ve hitap facire yöneliktir, 'tahîdu' kelimesi kaçmak/ürkmek anlamındadır. Zeyd b. Eslem hitabın Resûlullah'a yönelik olduğunu söylemiş, Salih b. Keysan buna şiddetle itiraz ederek bunun kâfire ait olduğunu söylemiştir. Hüseyin b. Abdullah ise her iki görüşe de karşı çıkarak hitabın hem iyi (ber) hem kötü (facir) kişiyi kapsadığını ileri sürmüştür.

الخطاب لرسول الله صلى الله عليه وسلم ؛ فحكاه لصالح بن كيسان فقال : والله ما سن عالية ولا لسان فصيح ولا معرفة بكلام العرب ، هو للكافر

Bu müfessire göre 'hama' kelimesi siyah ve kokuşmuş çamur anlamına gelir, 'mesnûn' kelimesi ise değişmiş/kokuşmuş anlamına gelinceye kadar suyun akıp dökülmesiyle ilgili köke dayanır. Ayrıca ayetteki 'salsal' ile 'hamein mesnûn' ifadelerinin birbirinden farklı anlamlar taşıması gerektiği, aksi halde ikisi arasında anlam farkı kalmayacağı belirtilir. Âdem'in ilk insan olup olmadığı meselesinde ise Şia kaynaklarına atıfla ondan önce başka Âdemler bulunabileceği rivayet edilir, fakat bunun âlemin hâdis olmasına zarar vermeyeceği vurgulanır.

وأيضا دل قوله تعالى : وكونه حمأ مسنونا يدل على النتن والتغير وظاهر الآية يدل على أن هذا الصلصال إنما تولد من الحمأ المسنون فوجب أن يكون كونه صلصالا مغايرا لكونه حمأ مسنونا

Kurtubî'ye göre bu ayette geçen 'salsâl' kelimesi, kuruyunca ses çıkaran, kumla karışık kuru çamur anlamına gelir; ateşte pişirilince çanak-çömlek (fahhâr) haline gelen türden bir maddedir. 'Hamein mesnûn' ifadesi ise siyah, değişmiş/kokuşmuş çamuru; yani önce toprak olan, sonra ıslanıp çamur haline gelen, sonra kokuşmaya bırakılan ve nihayet kuruyup salsâl olan maddeyi tarif eder. Müfessir, 'mesnûn' kelimesinin anlamı üzerinde İbn Abbas, Mücahid, Katade, Ferrâ, Ebû Ubeyde, Sîbeveyh ve Ahfeş gibi birçok âlimin farklı görüşlerini (kokuşmuş, dökülmüş/mesbûb, şekillendirilmiş, uzun/dikey) aktarır.

والصلصال : الطين الحر خلط بالرمل فصار يتصلصل إذا جف فإذا طبخ بالنار فهو الفخار عن أبي عبيدة وهو قول أكثر المفسرين

İbn Kesîr'e göre 'hamein mesnûn' ifadesindeki 'hame' çamur (tîn) anlamına gelir, 'mesnûn' ise 'düzgün, kaygan' demektir; bunu bir şairin beytiyle örneklendirir. Ayrıca İbn Abbas'tan 'mesnûn'un 'ıslak toprak' anlamına geldiği; İbn Abbas, Mücahid ve Dahhâk'tan da 'hamein mesnûn'un 'kokuşmuş çamur' demek olduğu rivayet edilmiştir. Bir başka görüşe göre ise 'mesnûn' burada 'dökülmüş, akıtılmış' anlamındadır.

كما قال الشاعر ثم خاصرتها إلى القبة الخض راء تمشي في مرمر مسنون أي أملس صقيل ولهذا روي عن ابن عباس أنه قال هو التراب الرطب وعن ابن عباس ومجاهد أيضا والضحاك أن الحمأ المسنون هو المنتن

Beydâvî'ye göre insan, kuru çamurdan (salsâl) yaratılmıştır; bu çamur suyla uzun süre temas ederek kararmış ve kokuşmuş balçıktan (hame') şekillendirilmiş (mesnûn) bir varlıktır. Cin ise insandan önce, gözeneklere işleyen şiddetli sıcaklığa sahip ateşten yaratılmıştır. Metin, 'nar' ile kastedilenin galip unsur itibariyle olduğunu, bunun Allah'ın kudretinin kemaline ve iki ağır mahlukun (insan-cin) yaratılış başlangıcına delalet ettiğini belirtir.

من صلصال من طين يابس يصلصل أي يصوت إذا نقر