وَجَآءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُوا۟ عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُۥ مُنكِرُونَ

“And Joseph's brethren came and presented themselves before him, and he knew them but they knew him not.” — M. M. Pickthall

Tafsirs

AI-generated
Zemahşerî12. c.✓ Citation verified

Zemahşerî, Yusuf'un kardeşleri tarafından tanınmamasını birkaç sebebe bağlar: uzun zaman geçmesi, ayrılık anında Yusuf'un henüz genç olması, onun öldüğüne dair inançları ve onu düşünmemeleri, ayrıca kuyuya atılıp ucuz bir fiyatla satılan bir köle ile şimdi kral/sultan haline gelmiş kişi arasındaki büyük fark. Bazı rivayetlere göre onu Firavun kıyafetiyle, ipek elbiseler içinde tahtta otururken, boynunda altın gerdanlık ve başında taç ile görmüşler, bu da tanımalarını imkânsız kılmış. Buna karşılık Yusuf'un onları tanımasının sebebi ise, onlardan ayrıldığında yetişkin erkekler olmaları ve o zamanki kıyafetlerine benzer kıyafetler içinde olmalarıdır; ayrıca Yusuf'un ilgisi ve dikkati sürekli onlara yönelikti.

لم يعرفوه لطول العهد ومفارقته إياهم في سن الحداثة ، ولاعتقادهم أنه قد هلك ، ولذهابه عن أوهامهم لقلة فكرهم فيه واهتمامهم بشأنه
Kurtubî13. c.✓ Citation verified

Kurtubî bu ayeti, Yusuf'un kardeşlerinin kıtlık zamanında Mısır'a zahire almak için geldiklerini anlattığını belirtir; bunun Kur'an'ın mucizevi icaz (kısa ifadeyle çok anlam) üslubundan olduğunu söyler. Ardından İbn Abbas'tan nakille kıtlığın Kenan diyarına ulaşması, Yakup'un oğullarını göndermesi ve Yusuf'un ününün yayılması anlatılır. Kardeşlerin Yusuf'u tanıyamamasına dair birkaç farklı görüş sıralanır: uzun süre geçmesi, onu köle olarak bilmeleri, kâfir bir kral zannetmeleri, ipek giysi ve altın tacıyla görmeleri ya da perde arkasından görmüş olmaları gibi ihtimaller zikredilir.

لما أصاب الناس القحط والشدة ونزل ذلك بأرض كنعان بعث يعقوب عليه السلام ولده للميرة وذاع أمر يوسف عليه السلام في الآفاق للينه وقربه ورحمته ورأفته وعدله وسيرته
Taberî9-10. c.✓ Citation verified

Taberî'ye göre Yusuf kardeşlerini gördüğünde onları tanımış, ancak kardeşleri onu tanıyamamıştır. Bunun sebebi, kıtlık yıllarında insanların erzak için Mısır'a gelmesi ve Yusuf'un kardeşlerinin de bu amaçla ona gelmesidir; Allah'ın Yusuf hakkındaki muradını gerçekleştirmek istemesi sebebiyle onlar onu tanıyamamıştır.

فعرفهم وهم له منكرون، لما أراد الله أن يبل

Comparison

Common ground

Üç müfessir de Yusuf'un kardeşlerini tanıdığı, ancak kardeşlerin onu tanıyamadığı temel noktasında birleşir. Bu tanımama halinin sebepleri arasında uzun zaman geçmesi, Yusuf'un artık kral/sultan konumunda ipek giysiler ve altın süslerle görünmesi gibi durumsal farklılıklar ortak şekilde zikredilir.

Differences

Zemahşerî akli/durumsal açıklamalara ağırlık verip ayrılık anındaki yaş farkı ve Yusuf'un dikkatinin sürekli kardeşlerine yönelik olması gibi psikolojik detaylara yer verir. Kurtubî meseleyi Kur'an'ın icaz/ihtisar üslubu çerçevesinde ele alıp dil-belağat boyutunu öne çıkarırken çeşitli rivayetleri sıralamakla yetinir. Taberî ise daha çok rivayet tefsiri yöntemiyle, olayı Allah'ın Yusuf hakkındaki muradının gerçekleşmesi bağlamında ilahi bir sebep-sonuç ilişkisi içinde sunar.

Historical context

En eski müfessir olan Taberî rivayet ağırlıklı bir yöntemle olayı ilahi takdir çerçevesinde açıklarken, sonraki dönemde Zemahşerî dil ve akıl yürütmeye daha fazla yer vererek durumsal/psikolojik sebepleri ön plana çıkarmıştır. Kurtubî ise her iki yaklaşımı (rivayet ve belagat analizi) bir arada kullanarak sentezci bir tutum sergilemiş, bu da tefsir geleneğinin zamanla rivayet ile dirayet yöntemlerini birleştirme eğilimine işaret eder.

Modern connection

Bu kıssa, insanın dış görünüş, makam ve zaman içindeki değişimlerle nasıl algılandığına dair bir düşünce alanı açar; toplumsal ilişkilerde sabır ve tanıma/anlama çabasının önemine dikkat çekebilir. Yusuf'un kardeşlerine karşı sürdürdüğü ilgi ve sabır, aile içi bağların zorluklara rağmen korunmasına dair yapıcı bir örnek olarak düşünülebilir. Farklı müfessirlerin aynı ayete getirdiği çeşitli açıklamalar, ilim geleneğinde hoşgörülü bir çoğulculuğun ve farklı yöntemlerin bir arada değerli olabileceğinin bir yansıması olarak görülebilir.

AI analysis — not a fatwa or ruling, not yet reviewed by a scholar