Taberî bu ayeti, kalplerinde gizledikleri fakat açığa vurmadıkları bir niyeti dile getiren kimseler hakkında yorumlar: Allah kendilerine mal verirse sadaka vereceklerine ve sıla-i rahim yapacaklarına dair Allah'a söz veren kişiler, mal verilince sözlerinden döndüler. Bu, Ensar'dan Sa'lebe b. Hâtıb ve Muattib b. Kuşeyr hakkında nazil olmuştur; Sa'lebe Peygamber'den kendisine mal için dua etmesini istemiş, zengin olunca ise namazı ve cemaati terk edip sözünde durmamıştır. Taberî bu ayeti aynı zamanda münafıklığın alameti olan yalan söyleme, sözünde durmama ve emanete hıyanet etme vasıflarını beyan eden bir ayet olarak da açıklar.

وذلك أن رجلا يقال له ثعلبة بن حاطب من الأنصار، أتى مجلسا فأشهدهم، فقال: لئن آتاني الله من فضله، آتيت منه كل ذي حق حقه، وتصدقت منه، ووصلت منه القرابة، فابتلاه الله فآتاه من فضله، فأخلف الله ما وعده

Bu müfessire göre âyet, münafıkların Allah'a verdikleri sözde de tıpkı Peygamber ve müminlere karşı yaptıkları gibi münafıklık ettiklerini, söyledikleriyle amel etmediklerini vurgulamaktadır. Metin, Sa'lebe kıssasına dayanarak âyetin zekât vermekten kaçınan kişi hakkında indiğini, Peygamber'in ve ardından Ebu Bekir, Ömer ve Osman'ın onun sadakasını kabul etmediğini nakleder. Ayrıca 'lenassaddekanne' ve devamındaki ifadenin, farz olan zekâtın ve mutlak olarak infakı gereken malın çıkarılmasına işaret ettiği belirtilir.

بل قوله : { لنصدقن } إشارة إلى إخراج الزكاة الواجبة وقوله : إشارة إلى إخراج كل مال يجب إخراجه على الإطلاق

İbn Kesîr, bu bölümde Sa'lebe kıssasını rivayet yoluyla nakleder: Sa'lebe hakkında ayet indiğini öğrenince Peygamber'e gelip zekâtını kabul etmesini istemiş, fakat Allah'ın bunu men ettiği kendisine bildirilmiş ve zekâtı kabul edilmemiştir. Bu ret durumu Ebû Bekir, Ömer ve Osman dönemlerinde de sürmüş, her halifeye başvurduğunda kendisinden önceki halifenin de kabul etmediği hatırlatılarak zekâtı geri çevrilmiş ve Sa'lebe Osman'ın hilafeti döneminde ölmüştür.

فقال إن الله منعني أن أقبل منك صدقتك فجعل يحثو على رأسه التراب فقال له رسول الله صلى الله عليه وسلم هذا عملك قد أمرتك فلم تعطني

Beydâvî bu ayetin Sa'lebe b. Hâtıb hakkında indiğini nakleder. Sa'lebe Hz. Peygamber'den kendisine mal vermesi için dua etmesini istemiş, zengin olursa herkesin hakkını vereceğine söz vermiş; ancak malı çoğalınca cemaatten ve cumadan kesilmiş, zekât memurları geldiğinde zekâtı cizyeye benzeterek reddetmiş, bu yüzden ne Peygamber ne Ebû Bekir ne de Ömer ondan zekâtını kabul etmiştir. Ayrıca 'bahilû bihî' ifadesini Allah'ın hakkını vermekten kaçınma, 'tevellev' ifadesini Allah'a itaatten yüz çevirme, 've hüm mu'ridûn' ifadesini de onların zaten sürekli yüz çevirme huyunda olan bir topluluk olması şeklinde açıklar.

نزلت في ثعلبة بن حاطب أتى النبي صلى الله عليه وسلم فقال: ادع الله أن يرزقني مالا فقال عليه الصلاة والسلام: يا ثعلبة قليل تؤدي شكره خير من كثير لا تطيقه، فراجعه وقال: والذي بعثك بالحق لئن رزقني الله مالا لأعطين كل ذي حق حقه

Kurtubî, ayetin nüzul sebebi olarak Sa'lebe b. Hâtıb kıssasını nakleder: Sa'lebe Allah'tan mal istemiş, verdiği söze rağmen zenginleşince zekâtını vermekten kaçınmıştır. Ayrıca bu olayın 'malım olursa sadaka vereceğim' şeklindeki adağın bağlayıcılığı hususunda fıkhi ihtilafa (Ebû Hanîfe, Şâfiî, Ahmed b. Hanbel arasında) delil olarak kullanıldığını aktarır. Bununla birlikte Sa'lebe'nin Bedir ehli ve mü'min olduğuna dair rivayetlere dayanarak bu kıssanın ona ait olmasının sahih olmadığını, ayetin daha çok münafıklardan Nebtel b. Hâris, Cidd b. Kays ve Muattib b. Kuşeyr hakkında inmiş olmasının daha uygun olduğunu belirtir.

قال أبو عمر : ولعل قول من قال في ثعلبة أنه مانع الزكاة الذي نزلت فيه الآية غير صحيح والله أعلم