Bu müfessire göre âyetteki ifade, sanki biri 'neden secde etmedi' diye sormuş, cevabında da 'bunu kabul etmedi ve büyüklük tasladı' denilmiş gibi bir takdire dayanır (mukadder soru-cevap üslubu). Râzî burada bu ifadeyi Hicr 31'deki benzer ifadeden iki yönden ayırır: oradaki secde bir farz idi burada ise emanet bir teklif (arz) idi; oradaki kaçınma büyüklenme (istikbar) idi, buradaki kaçınma ise kendini küçük görme (istisgar) idi.

استئناف وتقديره أن قائلا قال : هلا سجد فقيل : أبى ذلك واستكبر عنه . أما قوله : ( الحجر : 31 ) من وجهين أحدهما : أن هناك السجود كان فرضا ، وههنا الأمانة كانت عرضا وثانيهما : أن الإباء كان هناك استكبارا وههنا استصغارا

Kurtubî, İblîs'in secde ile emrolunduğunu ve secde etmemesinin sebebinin kibir ve büyüklenme olduğunu belirtir. İblîs'in meleklerden olup olmadığı hususunda ihtilaf nakleder: bir görüşe göre meleklerden olup istisna cins içinden istisnadır, diğer görüşe göre meleklerden değildir ve istisna munkatı'dır. Ayrıca İbn Abbas'tan, Cân'ın cinlerin babası olduğu, şeytanların ise İblîs'in evladı olduğu şeklinde bir rivayet nakleder.

لا شك أن إبليس كان مأمورا بالسجود لقوله : ما منعك ألا تسجد إذ أمرتك وإنما منعه من ذلك الاستكبار والاستعظام كما تقدم في البقرة بيانه ثم قيل : كان من الملائكة فهو استثناء من الجنس وقال قوم : لم يكن من الملائكة فهو استثناء منقطع

Bu metinde İblis'in meleklerle birlikte secde emrine muhatap kılınması, meleklere teşmilen ve onlarla benzeşmesi sebebiyle olduğu; aslında cin cinsinden ve ateş tabiatlı olup meleklerin nur tabiatlı olduğu belirtilir. Ayrıca İsa'nın İbrahim'in zürriyetinden sayılması, kız evlatlarının çocuklarının da erkeğin zürriyetine dahil olduğuna delil olarak sunulur, çünkü İsa'nın babası yoktur ve nesebi annesi Meryem yoluyla İbrahim'e bağlanır.

وفي ذكر عيسى عليه السلام في ذرية إبراهيم أو نوح على القول الآخر دلالة على دخول ولد البنات في ذرية الرجل لأن عيسى عليه السلام إنما ينسب إلى إبراهيم عليه السلام بأمه مريم عليها السلام فإنه لا أب له

Beydâvî'ye göre 'كلهم أجمعون' ifadesi, meleklerin secdesinin genelliğinde herhangi bir istisnaya yer bırakmamak için çift te'kid ile pekiştirilmiştir; bir görüşe göre 'كل' kapsayıcılığı, 'أجمعون' ise secdenin topluca ve aynı anda yapıldığını belirtir, ancak bu ikinci görüşe itiraz vardır çünkü öyle olsaydı ikinci kelimenin te'kid değil hal olması gerekirdi. İblis'in istisnası münkatı' (bağlantısız) sayılırsa 'أبى أن يكون مع الساجدين' ona bağlanır (yani 'lakin İblis çekindi' anlamında); müttasıl (bağlantılı/gerçek istisna) sayılırsa bu ifade 'neden secde etmedi' diye soran birine cevap niteliğinde müstenef (bağımsız) bir cümle olur.

أكد بتأكيدين للمبالغة في التعميم ومنع التخصيص، وقيل أكد بالكل للإحاطة وبأجمعين للدلالة على أنهم سجدوا مجتمعين دفعة، وفيه نظر إذ لو كان الأمر كذلك كان الثاني حالا لا تأكيدا.