Bu müfessire göre Yûsuf, kardeşini Mısır kralının hukuk ve yargı sistemine göre alıkoyamazdı, çünkü o kralın hukukunda hırsızlık suçu karşılığında kişinin köleleştirilmesi yoktu; bunun yerine Allah'ın Yûsuf için tertip ettiği bir tuzak (keyd) sayesinde kardeşleri kendi hükümleriyle (sirkat cezası olarak alıkoyma) bunu kabul edip gönül rızasıyla teslim olmuşlardır. Ayrıca metin, ayetteki müennes zamirin (تأنيث) sıvâ' (su kabı) mı yoksa sikaye mi olduğu konusunda Basra dilcilerinin görüşlerini de nakletmektedir.

ما كان يوسف ليأخذ أخاه في حكم ملك مصر وقضائه وطاعته منهم، لأنه لم يكن من حكم ذلك الملك وقضائه أن يسترق أحد بالسرق، فلم يكن ليوسف أخذ أخيه في حكم ملك أرضه إلا أن يشاء الله بكيده الذي كاده له

Zemahşerî bu ayette Yusuf'un kardeşlerinin eşyalarının aranması sahnesini anlatır: Şüpheyi bertaraf etmek için önce diğer kardeşlerin yükleri, sonra Bünyamin'in yükü aranmış ve kap ondan çıkarılmıştır. Ayrıca metinde 'sikaye' ve 'sûvâ' kelimelerinin kullanımı ile bunların müzekker-müennes oluşu tartışılır; bu durumun Yusuf'un dilinde 'sikaye', kölelerinin dilinde 'sûvâ' denmesinden kaynaklanabileceği belirtilir. Son olarak bu 'hile'nin (keyd) Mısır kralının dinine göre hırsızlık cezasının kölelik değil çift misli tazminat olduğu hatırlatılarak izah edilir; hilenin nasıl 'hasen' olabileceği sorusu da tartışmaya açılır.

فإن قلت : لم ذكر ضمير الصواع مرات ثم أنثه ؟ قلت : قالوا رجع بالتأنيث على السقاية ، أو أنث الصواع لأنه يذكر ويؤنث ، ولعل يوسف كان يسميه سقاية وعبيده صواعا

Bu müfessire göre âyette geçen ifade, Allah'ın zâtıyla âlim olduğuna dair Mu'tezile'nin görüşüne karşı, Ehl-i Sünnet'in Allah'a ilim sıfatının sabit olduğu görüşünü desteklemektedir. Râzî, âyetin 'ذا علم' ile 'عليم' arasında fark bulunduğunu, birinin başkasını ilim sahibi kılarken diğerinin Allah'ı fiille nitelediğini belirterek bu ayrımın delil olduğunu aktarır.

واعلم أن أصحابنا قالوا دلت سائر الآيات على إثبات العلم لله تعالى وهي قوله : ( يوسف : 76 ) فجعل غيره ذا علم ووصف نفسه بالفعل فبين ذي العلم والعليم فرق وكذلك بين ذي القوة والقوي

Kurtubî'ye göre Yûsuf, kardeşlerinin kalbinden şüphe ve suçlamayı uzaklaştırmak için önce kardeşlerinin torbalarını aramaya başlamış, Bünyamin'in torbasına en son gelmiştir. Ayrıca 'كدنا' kelimesinin 'yaptık/tedbir ettik' anlamına geldiğini belirtir ve buradan hareketle şeriata aykırı olmayan hilelerle amaçlara ulaşmanın caiz olduğu sonucunu çıkarır; bu meseleyi zekattan kaçmak için mal üzerinde tasarruf (hile-i şer'iyye) tartışmasına bağlar.

إنما بدأ يوسف برحالهم لنفي التهمة والريبة من قلوبهم إن بدأ بوعاء أخيه والوعاء يقال بضم الواو وكسرها لغتان وهو ما يحفظ فيه المتاع ويصونه يعني بنيامين

İbn Kesîr, ribâ konusunun ilim ehli için en müşkil bâblardan biri olduğunu, haram olan her şeye ulaştıran vesilenin de haram hükmünde olduğunu belirtir. Yûsuf kıssasındaki hükmün Mısır kralının hukukunda geçerli olmayıp kardeşlerin kendi şeriatlarında kabul ettikleri bir ilzam olduğunu, bunun Allah'ın sevip razı olduğu bir tedbir (keyd-i mahbûb) olduğunu aktarır. Ayrıca ilmin nihayetinde Allah'a döndüğünü, her âlimin üstünde daha âlim birinin bulunduğunu ve en sonunda ilmin Allah'a ait olduğunu vurgular.

والشريعة شاهدة بأن كل حرام فالوسيلة اليه مثله لأن ما أفضى إلى الحرام حرام كما أن ما لا يتم الواجب إلا به فهو واجب

Beydâvî'ye göre Yûsuf'un su kabını Bünyâmin'in yükünde bulup çıkarması bir 'keyd' (tedbir/hile) idi ve bunu Allah'ın kendisine öğretmesiyle gerçekleştirmişti; Mısır kralının dini gereği hırsızlığa verilen ceza köle edinme değil dövme ve iki katını tazmin ettirme olduğundan, Yûsuf kardeşini ancak Allah'ın dilemesiyle -kralın dinine göre değil- alıkoyabilmiştir. Ayrıca 'her ilim sahibinin üstünde daha bilgili biri vardır' ifadesi, Allah'ın zâtıyla âlim olduğunu iddia edenlere karşı, buradaki 'her ilim sahibi'nin yaratılmışlara mahsus olduğu ve 'Alîm' isminin özellikle Allah'a ait olduğu belirtilerek cevaplandırılmıştır.

ما كان ليأخذ أخاه في دين الملك ملك مصر لأن دينه الضرب وتغريم ضعف ما أخذ دون الاسترقاق وهو بيان للكيد. إلا أن يشاء الله أن يجعل ذلك الحكم حكم الملك، فالاستثناء من أعم الأحوال