Taberî'ye göre bu ayette 'küll' ve 'cemî' kelimelerinin birlikte kullanılması bir tekrar gibi görünse de, Basra dilcilerine göre bu 'cemî' lafzının te'kid (vurgu) amacıyla getirilmesidir. Ayetin asıl anlamı, Allah dilemedikçe hiç kimsenin Peygamber'i tasdik edip iman etmeyeceği, çünkü kimin iman edeceğinin daha önceden Allah'ın ilminde ve yazgısında (Kitab-ı Evvel'de) belirlenmiş olduğudur.

قال بعض نحويي أهل البصرة: جاء بقوله «جميعا» في هذا الموضع توكيدا كما قال: يقول تعالى ذكره لنبيه: {ولو شاء} يا محمد بك، فصدقوك أنك لي رسول

Zemahşerî'ye göre ayette geçen ikrah/zorlama, insanları imana mecburi olarak sevketmek anlamındadır ve bunu yapmaya kadir olan sadece Allah'tır, peygamber veya başka bir beşer buna güç yetiremez. Allah, kudret iradesiyle dileseydi herkesi topluca imana zorlayabilirdi; ancak O, hikmet iradesiyle insanları seçime dayalı olarak sorumlu tutmayı murad etmiştir ki müminler rahmetine dahil olsun ve zalimler ise kendi seçimleriyle hiçbir dost ve yardımcı bulamadan azaba bırakılsın.

والمعنى : ولو شاء ربك مشيئة قدرة لقسرهم جميعا على الإيمان ، ولكنه شاء مشيئة حكمة ، فكلفهم وبنى أمرهم على ما يختارون ، ليدخل المؤمنين في رحمته وهم المرادون بمن يشاء

Bu müfessire göre âyet, tüm yeryüzü halkının imanının tümüyle gerçekleşmediğini bildirmekle, Allah'ın bütün insanların imanını dilemediğini gösterir; Cübbâî ve Kâdî gibi bazı âlimler buradaki 'meşiet'i 'ilcâ meşieti' (zorlama/mecbur bırakma iradesi) olarak yorumlayıp Allah'ın onları imana zorlayabileceğini ama zorlamadığını, çünkü zorla gelen imanın fayda vermeyeceğini söylemişlerdir. Râzî bu Cübbâî yorumunu zayıf bulur ve kader-kaza, kudret-dâî ilişkisi üzerinden çelişkili olduğunu göstermeye çalışır; ayrıca âyetteki imandan maksadın 'faydalı iman' olması gerektiğini, kahır ve ilcâ meşietine hamlin bu makama uygun olmadığını belirtir.

أجاب الجبائي والقاضي وغيرهما بأن المراد مشيئة الإلجاء ، أي لو شاء الله أن يلجئهم إلى الإيمان لقدر عليه ولصح ذلك منه ، ولكنه ما فعل ذلك ، لأن الإيمان الصادر من العبد على سبيل الإلجاء لا ينفعه ولا يفيده فائدة

Kurtubî'ye göre bu ayette İbn Abbas'tan nakledildiği üzere Peygamber (s.a.v.) tüm insanların iman etmesini şiddetle istemekteydi; Allah ona, ancak ilk yazgıda mutluluk (saadet) takdir edilenlerin iman edeceğini, ancak şirretlik takdir edilenlerin de sapacağını bildirmiştir. Ayrıca bir görüşe göre buradaki 'nâs' kelimesiyle özellikle Ebû Tâlib kastedilmiştir, bu görüş de İbn Abbas'a dayandırılmıştır.

قال بن عباس : كان النبي صلى الله عليه وسلم حريصا على إيمان جميع الناس فأخبره الله تعالى أنه لا يؤمن إلا من سبقت له السعادة في الذكر الأول ولا يضل إلا من سبقت له الشقاوة في الذكر الأول وقيل : المراد بالناس هنا أبو طالب وهو عن بن عباس أيضا

İbn Kesîr'e göre bu ayet, insanları hidayete zorlama ve icbar etme yetkisinin Peygamber'e ait olmadığını, bunun sadece Allah'a ait bir husus olduğunu ifade eder. Ayrıca Allah'ın dilemesi halinde insanlar arasında birleştirme (tevfik) sağlayabileceği, aksi takdirde aralarında ihtilaf, kin ve düşmanlık meydana gelebileceği belirtilir.

قال علي بن أبي طلحة عن ابن عباس في قوله أي تلزمهم وتلجئهم أي ليس ذلك عليك ولا إليك بل الله وقوله وقال أي لوفق بينكم ولما جعل اختلافا ولا تباغض ولا شحناء

Beydâvî'ye göre bu ayet, Allah dilemiş olsaydı yeryüzündeki herkesin hiç ayrılık göstermeksizin topluca iman edeceğini, ancak Allah'ın hepsinin imanını dilemediğini bildirir; kim için imanı dilemişse o kişi kaçınılmaz olarak iman eder. Zorlama yoluyla mecburi bir dilemeye (ilcâ meşîeti) hasretmek zahire aykırıdır. Ayetteki soru-inkâr yapısı ve zamirin fiile takdimi, Allah'ın dilemesine aykırı bir şeyin gerçekleşmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla bunun zorlamayla da, teşvik ve kışkırtmayla da elde edilemeyeceğini gösterir.

وهو دليل على القدرية في أنه تعالى لم يشأ إيمانهم أجمعين، وأن من شاء إيمانه يؤمن لا محالة، والتقييد بمشيئة الإلجاء خلاف الظاهر